Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Kenevir Kabinlerinde Melezleme Yöntemiyle Yeni Kenevir Çeşitleri Elde Etmeye Çalışıyorlar [Video]


Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) tarafından kurulan kenevir kabinlerinde, yerli kenevir çeşitlerinin lif oranını artırılması için yüksek lif oranına sahip yabancı çeşitler ile melezleme yapılarak yeni çeşitler elde edilmeye çalışılıyor. OMÜ, ayrıca bu çalışma ile dünyadaki tüm kenevir genotiplerinin gen bankasını oluşturmayı amaçlıyor.

OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü yeni kenevir çeşitleri ortaya çıkarma, kenevirden katma değeri yüksek ürünler elde etmek, bütün kenevir genotiplerinin gen bankasını oluşturmak amacıyla yıllardır çalışmalar yürütüyor. Enstitüsünün hemen yanında kurulan serada kenevir yetiştirilerek akademik çalışmalar yürütülüyor. Sera içinde bulunan kenevir kabinlerinde yeni kenevir çeşitleri elde etmek için yoğun bir çalışma yaptıkları söyleyen Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç, "Bu kabinler kenevir genotiplerini melezleme kabinleridir. Kabinler de çelik profille yapıldı ve etrafı polen geçirmeyecek örtülerle sarıldı. Biz burada melezleyeceğimiz genotipleri belli bir sıra halinde içine ekmekteyiz. Orada toz alışverişi istediğimiz anne ve baba arasında olur. Meydana gelen yavru istediğimiz genotip özelliklerle sağlanmış olur. Kabinler dışarıya polen veremezler. Dışarıdan da polen alamazlar. Kendi içerisinde bizim seçeceğimiz ebeveynler oluşacağı için ıslah çalışmalarında bu kabinleri kullanmaktayız. Buradaki 16 kabinde 16 farklı genotip melezlemesini burada yapabilmekteyiz. Yıl içerisinde bu kabinlerde birkaç jenerasyon yapmak suretiyle arzu ettiğimiz 32 veya daha yüksek kombinasyonda melezleme çalışması yapıyoruz. Bu kombinasyonlar daha sonra gözlem bahçelerine dönüştürülüyor. Belki onlarca, yüzlerce genotip elde ediyoruz. Bunların içerisinde gerek ölçüm gerekse de laboratuvar çalışmalarımız sonucunda yeni adaylarımız ortaya çıkıyor. Burada lif oranı, verimlilik, tohum verimi gibi özellikler araştırılarak yeni çeşitlere yol çıkarmaktayız. Aynı zamanda ilaç etkin maddesi amaçlı üretim çalışmalarımız önce laboratuvar ortamında ve kabinlerde devam ediyor" dedi.

Kenevir Kabinlerinde Melezleme Yöntemiyle Yeni Kenevir Çeşitleri Elde Etmeye Çalışıyorlar | Prof. Dr. Selim Aytaç, OMÜ, Samsun | Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü

"Gen bankası oluşturmak istiyoruz"

"Bütün kenevir genotiplerinin gen bankasını oluşturmak istiyoruz" diyen Prof. Dr. Aytaç şunları söyledi:

"Bizim için önemli olan üniversitemiz bünyesinde dünyadaki bütün kenevir genotiplerinin gen bankasını oluşturmaktır. Gen bankasını geliştirme çalışmamız var. Burada asıl amacımız genetik varyasyon oluşturmaktır. Bugün dünyada esmeri, sarısı, beyazı her türlü insan var. Kenevirin de her türlü genetiğini bulunduran genotipleri elde etmek istiyoruz. Kısa boyludan uzun boyluya, dallı olandan dalsız olana, tohumu iri olandan küçük olana gibi mümkün olduğunca farklı varyasyonlar oluşturmak istiyoruz."

Kenevir Kabinlerinde Melezleme Yöntemiyle Yeni Kenevir Çeşitleri Elde Etmeye Çalışıyorlar [Video] Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü, Samsun

6 Ocak 2025

Kaynak: İHA | İhlas Haber Ajansı

Video: Samsun Haber | İHA
 
Etiketler:

En çok okunan yayınlar

Samsun'da Kenevirden Yapılan Tekstil Ürünleri Satışa Sunuldu

Samsun Büyükşehir Belediyesince kadın istihdamına katkı sağlamak amacıyla kurulan atölyede, hasat edilen kenevirlerden üretilen iplikle dokunan tekstil ürünleri vitrinde yerini almaya başladı. Büyükşehir Belediyesinden yapılan yazılı açıklamaya göre, anti bakteriyel özellikli organik mefruşat, ev tekstili ve giyim ürünleri Büyükşehir Belediyesine ait mağazada satışa sunuldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2019 yılında Türkiye'nin Kenevir Ekim Merkezi olarak ilan ettiği Vezirköprü ilçesindeki kenevir yetiştiriciliği devam ediyor. Narlısaray Mahallesi'nde toplam 2 bin 114 dekarlık alanda yapılan ekimlerde son 3 yılda 50 ton kenevir tohumu, 2 bin 143 ton sap ve 158 ton lif hasat edildi. Bu oran, ülke genelindeki üretimin yaklaşık yüzde 50'sine karşılık geliyor. 2023'te ilçedeki kenevir ekim alanının 60 bin dekara, elde edilen ürün rekoltesinin ise 150 tona ulaşması bekleniyor. Hasat edildikten sonra kenevirler fabrikalarda iplik haline getiriliyor. İplikler, ...
Devamı

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde kenevir üretimi yapan üreticiler, kenevir verimini arttırmak için bilgilendirildi. Amasya’da S.S. Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi Başkanı Ümit Yetişir, Kenevir Üretimini canlandırmak için üreticileri bilgilendirmeye devam ediyor. Başkan Yetişir sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi. Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde yer alan kendir (kenevir) fabrikası, Türkiye'de kenevir endüstrisinin yeniden canlandırılması ve geliştirilmesinde kritik bir rol oynuyor. Bu rolü birkaç ana başlık altında ele alabiliriz: Kenevir Üretimini Canlandırma Fabrika, kenevir tarımını teşvik eden bir merkez görevi görüyor. Türkiye'de uzun yıllar boyunca kısıtlamalar ve ekonomik zorluklar nedeniyle unutulmaya yüz tutan kenevir tarımının yeniden canlanması için çiftçilerle sözleşmeli üretim yapıyor. Bu sayede çiftçilere pazarlama ve gelir garantisi sunarak kenevir ekimin...
Devamı

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...
Devamı

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...
Devamı

Türkiye’nin İlk Kenevir Fabrikası 40 Yıl Sonra Yeniden Üretimde [Video]

Türkiye’nin yüzde 100 kenevirden iplik üretimi gerçekleştiren tek tesisi olan Amasya’daki Gümüşhacıköy Kenevir Fabrikası, 40 yıl sonra devletin desteğiyle yeniden ayağa kaldırılarak faaliyete başladı. Pas tutup üzerlerini örümcek ağı saran tesisteki İtalyan marka makineler elden geçirilip Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı’ndan (OKA) sağlanan kaynakla ekonomiye kazandırıldı. Dönemin en modern tekstil makineleri şalter kapatmıştı 1970 yılında faaliyete başlayan Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi el işçiliği ile kenevir ürünleri üretirken işleri büyüterek 1984 yılında kenevir elyafından ip üretmek amacıyla bir fabrika kurdu. Dönemin Tarım ve Köyişleri Bakanının da katıldığı törenle açılan fabrikanın ihtiyaç duyduğu kenevir, Vezirköprü, Hamamözü, Merzifon ve Gümüşhacıköy’den tedarik ediliyordu. Yörede ekili kenevirlerin işlenmesiyle ilk yıllar adından söz ettiren tesiste yüzden fazla kişi istihdam edildi. Ancak sonrasında ham maddenin azalması ve sermayesinin yetersizliği ned...
Devamı

Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları - Bölüm 3 (Kenevir Tarımı Kitabı)

3. Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları Kenevir doğal olarak THC içerir ve dioik bir bitki olup, gün uzunluğu, sıcaklık gibi çevre koşullarına çok duyarlı bir bitkidir. Değişen çevre koşullarına göre farklı gelişim şekli ve tepki gösterir. Bu sebeple, kenevirden yararlanma beklentisine göre; farklı ortam ve koşullar altında yetiştirmek suretiyle beklenen fayda sağlanmaktadır. Lif amaçlı (sık yetiştirilen) kenevirde Tetrahidrokannabinol (THC) oranı düşük kalırken seyrek yetiştirilen, gün ışığını çok alan, hatta ek ışık kaynağı altında yetiştirilen aynı kenevir genotipinden birkaç katı oranda THC alınabilmektedir. Tablo 2. Endüstriyel Kenevirin Modern Kullanım Alanları Kenevir üzerine yapılan araştırmalar, yetiştirme tekniği, tekstil sektörü, biyopolimer - biyoplastik ve çeşit ıslahı konularında yoğunlaşmaktadır. Bugüne kadar Avrupa’da tescil edilen 69 kenevir çeşidinin yarıya yakını son 10 yılda gerçekleştirilmiştir. Tescil edilen çeşitlerin çoğunluğu monoik (hermafrodit) çeşitlerdi...
Devamı

Türkiye’de Kenevir Yetiştiriciliğinin Ekonomik Olarak Yapılabilirliği: Samsun İli Vezirköprü İlçesi Örneği [Makale]

TÜRKİYE’DE KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİNİN EKONOMİK OLARAK YAPILABİLİRLİĞİ: SAMSUN İLİ VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ ÖRNEĞİ Mehmet AYDOĞAN, Yunus Emre TERZİ, Şahin GİZLENCİ, Mustafa ACAR, Alpay ESEN, Hüseyin MERAL Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Yıl 2020, Cilt 35, Sayı 1, 35 - 50, 14.02.2020 Araştırma Makalesi ÖZ Bu çalışma endüstriyel kenevir yetiştiriciliğinin ekonomik olarak yapılabilirliğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın ana materyalini Vezirköprü ilçesinde gayeli olarak seçilen 15 kenevir işletmesinden anket ve mülakat yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Analizlerde kullanılan veriler 2018 - 2019 üretim sezonunu kapsamaktadır. Kenevir işletmeleri, kenevir üretim amaçlarına göre gruplara ayrılmış ve birim alandan elde ettikleri kâr açısından karşılaştırılmıştır. Dünya ve Türkiye kenevir ekim alanları ile ithalatındaki gelecek dönemli öngörülerin yapılmasında çift üstel düzeltme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada, Vezirköprü ilçesinde kenevir tarımının; aynı bitkid...
Devamı

Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri - Bölüm 5 (Kenevir Tarımı Kitabı)

5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri Her ne kadar taksonomistlerle tam bir uyum içerisinde olmasa da kenevir, Cannabinaceae familyası içerisinde Cannabis cinsi içerisinde tek türdür. • Takım : Urticales  • Familya : Cannabinaceae  • Cins : Cannabis  Kenevir sistematik bakımdan aşağıdaki varyetelere sahiptir: • Cannabis sativa var. vulgaris L. (Kültürü yapılan kenevir)  • Cannabis sativa var. indica Lam. (Hint keneviri)  • Cannabis sativa subvar. gigantica (Dev cüsseli kenevir)  • Cannabis sativa var. ruderalis (Yabani kenevir)  Kültürü yapılan kenevir bitkisi diploid yapıda ve 20 kromozomludur. Resim 12. Kenevir Türleri Çok sayıda alt türü bulunan kenevirin, Cannabis sativa L. ssp. vulgaris geçmişte elyaf üretimi için kullanılmaktaydı. Cannabis sativa L. indica alt türü ise daha çok THC içerdiği için narkotik amaçla kullanılmıştır. Doğada kendiliğinden yetişen yabani kenevir ise Cannabis sativa L. ruderalis ’tir. Ancak taksonomik olarak b...
Devamı