Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

‘Sürdürülebilir Kenevir Yetiştiriciliği Projesi’ ile Su ve Gübreden Tasarruf (#2)


‘Sürdürülebilir Kenevir Yetiştiriciliği Projesi’ ile Su ve Gübreden Tasarruf 

Bu haberin videosu 8 Ekim 2023 tarihinde Kenevir Birliği'nde yer almıştır. Habere konu olan organik gübrenin ve projenin önemi nedeniyle, daha detaylı olarak, farklı bir kaynaktan aynı haber tekrar paylaşılmaktadır.

Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), Tarım ve Orman Bakanlığı ve sanayi iş birliği ile ‘Sürdürülebilir Kenevir Yetiştiriciliği Projesi’ kapsamında Kocaeli’de ilk defa akıllı gübre ve akıllı tarım teknolojileriyle organik endüstriyel kenevir yetiştirildi. GTÜ Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Dr. öğretim üyesi Nurgül Kıtır Şen, “Yüzde 60-70’lere kadar verim artışları elde ettik ve buna istinaden de kenevirde kendimiz geliştirdiğimiz, kendi ağırlığının 500 ile 1000 katı su tutabilen, su tutucu ve akıllı gübrelerle kendi mikroorganizma içerikli ya da herhangi bir azot DAP gübresi, bu tarz kimya gübreleri de içine entegre edebileceğimiz kontrollü salınımlı gübreler yaptık” dedi.


Tarım ve Orman Bakanlığı’nın özel araştırma izni ile Kocaeli’de ilk defa akıllı gübre ve akıllı tarım teknolojileri ile organik endüstriyel kenevir yetiştirildi.


Sürdürülebilir Kenevir Yetiştiriciliği Projesi kapsamında GTÜ, Tarım ve Orman Bakanlığı ve sanayi işbirliği ile farklı sektörlerde kullanım amacına yönelik nitelikli organik endüstriyel kenevir ve stratejik öneme sahip bitkilerde yapay zeka destekli sistemlerle gübreleme çalışmaları yapılıyor.


Kısıtlı sulama koşullarında yetişmesi sağlanarak sanayiye uygun etkin lif, kıtık ve yağ verimi ile kalite alınması hedeflenen projede, yerli tohum ve formüllerin akıllı gübreler ile çevre dostu, karbon emisyonunu azaltan, minimum girdi ile maksimum fayda sağlayan teknolojilerle sanayiye yönelik üretim reçeteleri oluşturuluyor.


Projede asıl amaç küme projeler başlatılarak sanayicinin çevre dostu üretimle ihtiyacı olan ürünleri yerel olarak tedarik edebilmesini sağlamak ve inovatif ürünler geliştirmek.


‘ÜLKEMİZ İÇİN ÇOK ÖNEMLİ BİR BİTKİ’ 

Proje yürütücülerinden GTÜ Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Dr. Öğretim üyesi Nurgül Kıtır Şen, hem projeyi hem de amaçları anlattı. Şen, “Projemizin amacı şu; biz üniversite ve ekibimiz olarak, bir grup akademisyen olarak kendi geliştirdiğimiz akıllı gübreler ve akıllı tarım teknolojileriyle kenevir ve tarımda kullanılan ürünlerin yetiştiriciliği üzerine reçeteler oluşturma ile ilgili çalışmalar yaptık. Şu anda da 2’nci yılında devam ediyoruz. Sanayicide şöyle bir problem var; kenevirin çok farklı, çok fazla kullanım alanı var. Ülkemiz için çok önemli bir bitki. Kendi geliştirdiğimiz akıllı gübreler ve biyostimülantlar vardı. Bu gübreleri farklı ürünlerde uygulayarak etkinliklerini elde ettik. Güzel verimler elde ettik. Yüzde 60-70’lere kadar verim artışları elde ettik ve buna istinaden de kenevirde kendimiz geliştirdiğimiz, kendi ağırlığının 500 ile 1000 katını su tutabilen, su tutucu ve akıllı gübrelerle kendi mikroorganizma içerikli ya da herhangi bir azot DAP gübresi, bu tarz kimya gübreleri de içine entegre edebileceğimiz kontrollü salınımlı gübreler yaptık” dedi.


‘GÜBREDEN ÇOK CİDDİ BİR TASARRUF EDİLİYOR’ 

Sıvı gübrenin bütün sahaya uygulanmasını kayıp olarak gördüklerini belirten Dr. Şen, “Günümüzün en büyük problemlerinden bir tanesi iklim değişikliği, küresel ısınma ve bundan dolayı karşılaştığımız su kısıtı problemleri ve bu sene çok yaşadığımız problemlerden bir tanesi olan sıcaklık problemleri. Yüksek sıcaklıklardan dolayı bitkiler strese giriyor ve çiftçilerimiz de, bitkiler strese girdiğinden dolayı üretimlerde sıkıntılar yaşıyor, gerekli verimi ve kaliteyi alamıyorlar. Aynı zamanda özellikle kenevir yetiştiricileri üretim yaptıklarında ‘Biz bunu nereye satacağız? Hangi bölgeye satacağız? Hangi sanayide kullanılacak?’ şeklinde sorular soruyor. Açıkçası gerekli pazarı bulamıyorlar. Sadece bitkiyi tanımlayarak, yapay zeka sistemiyle bitkiye odaklı bitki besleme sistemlerine uyguluyoruz. Bu şekilde yüzde 50 ve 60’lara kadar sıvı gübrede, uygulamalarda çiftçimiz kendi sahip olduğu ya da kiraladığı pülverizatörle sıvı gübre uygulaması yapıyor ama bunu bütün sahaya uyguluyor. Bütün sahaya uygulamasını aslında bir kayıp olarak görüyoruz. Sadece bitkiye uyguladığında aslında sahanın gerekli olan fenolojik üretim döneminde yüzde 50’ye kadar sadece bitkinin konfor alanına gübreyi attığı zaman bu şekilde daha sağlıklı bir şekilde üretim yapılmış oluyor ve gübreden seyrediliyor. Yani gübreden çok ciddi bir tasarruf ediliyor” ifadelerini kullandı.


“YERLİ, MİLLİ ÜRÜNÜMÜZÜN ÜLKEMİZDE KALMASINI İSTİYORUZ” 

Projenin amacından da bahseden Dr. Şen, “Teknopark bünyesinde ticarileştirdiğimiz ürünlerimiz var. Aynı zamanda girişimci öğrencilerimizin kurduğu firmalarla da ortak çalışmayla da yine yapay zeka destekli sistemlerde biz bu arazide ortak olarak çalışıyoruz. Çünkü amacımız şu; hem sanayi işin içinde olsun hem endüstri işin içinde olsun hem de üreticilerimiz işin içinde olsun ve sözleşmeli üretimlerle bizim vereceğimiz, aslında bu projenin en büyük amaçlarından bir tanesi sanayiciye ve üreticiye üretim reçeteleri oluşturmak. Biz bunu başardık. Şimdi ilk yılımızda bu başardığımız reçete artık 2’nci yılımızda da daha etkin dozlarını, daha üst kalitede sistemlerle kombine etmeye çalışıyoruz ve bu şekilde, bu arazilerin bakanlığımız onayında ve bünyesinde geliştirerek bu sağladığımız dokümantasyonları bakanlığımız çerçevesinde yine üreticilerimizle paylaşmayı hedefliyoruz. Cumhurbaşkanımızın söylediği gibi yerli ve milli üretime çok önem veriyoruz ve aslında kendi geliştirdiğimiz yerli, milli ürünümüzün ülkemizde kalmasını istiyoruz. Ülkemizde bulunan yatırımcılarla anlaşarak bu şekilde ürünümüzü ihracat yapabilecek düzeylere getirmek istiyoruz” dedi.


‘ASIL HEDEFİMİZ KARBON BELGELENDİRMESİ YAPMAK’ 

Dr. Şen, "Karbon ayak iziyle ilgili olarak da karbon salınım sanayide çok yüksek olması sebebiyle ağır vergilerin geliyor olması. Ülkemiz yine gönüllü ülkelerden bir tanesiyken 2026 yılında emisyonlarla ilgili zorunlu ülkeler arasına giriyor ve biz aslında burada 2026 yılına hazırlığımızı yapmaya çalışıyoruz. Kenevir bitkisi mucizevi bir bitki. Aynı zamanda bizim ürettiğimiz gübreler ve teknolojiler de bu mucizevi bitkinin karbon emisyonunun azaltılmasında takviye edici bir sistem oluşturuyoruz. Avrupa Birliği ile farklı projeler, yurt dışı projeler kapsamında çalışmalarımız var. Bu projeler kapsamında da asıl hedefimiz geliştirdiğimiz gübrelerin, geliştirdiğimiz teknolojilerin emisyonlarını hesaplayarak karbon belgelendirmesi yapmak” diye konuştu.

Nazım Özgün ERBULAN - Dinçer AKBİR / GEBZE, Kocaeli (DHA)
27 Eylül 2023

Haber & Foto Kaynak:
Demirören Haber Ajansı
 
Bu haberin videosu 8 Ekim 2023 tarihinde Kenevir Birliği'nde yer almıştır. Habere konu olan organik gübrenin ve projenin önemi nedeniyle, daha detaylı olarak, farklı bir kaynaktan aynı haber tekrar paylaşılmıştır.

Önemli Not:
Kocaeli 21 izinli ilden biri DEĞİLDİR. Gebze Teknik Üniversitesi (GTÜ), Tarım ve Orman Bakanlığı ve sanayi iş birliği ile Kocaeli ilinde ‘Sürdürülebilir Kenevir Yetiştiriciliği Projesi’ gerçekleştirilmiştir. Her ilde, yönetmeliğe uygun olarak Endüstriyel Kenevir yetiştirilmesi konusunda daha önce paylaştığımız sayfamızı ziyaret ederek bu konu ile ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz:
HER İLDE, YÖNETMELİĞE UYGUN OLARAK, KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPILABİLİR
 

En çok okunan yayınlar

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor!

Aşağıdaki 4 Temmuz 2025 tarihli " Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor! " başlıklı haber yazısı, TibbiKenevir.com sitesinden alıntı yapılmıştır. Türkiye'de tıbbi kenevirin geleceği için tarihi bir adım atıldı! Uzun süredir beklenen ve büyük bir merakla takip edilen  tıbbi kenevir in eczanelerde satışını öngören yasa tasarısı, 3 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'ndan geçerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Bu gelişme, hem hastalar hem de sağlık sektörü için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Yasa Tasarısı Ne Getiriyor? Temel Hükümler Komisyondan geçen " Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ", tıbbi kenevirin kontrollü bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonunu hedefliyor. Tasarının ana hatları şu şekilde özetlenebilir: • Eczanelerde Reçeteli Satış : En önemli değişiklikle...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Her İlde Yönetmeliğe Uygun Olarak Kenevir Yetiştirilebilir

İZİNLİ İLLER DIŞINDA DA, HER İLİMİZDE, YÖNETMELİĞE UYGUN OLARAK KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPILABİLİR. KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK  çerçevesinde belirlenen hükümlere uymak şartı ile bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine (Madde 5) birinci fıkrada belirlenen bölgeler dışında da Bakanlıkça izin verilebilir. Yukarıdaki video, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç'ın, 20 Ocak 2018 tarihinde, İstanbul Aydın Üniversitesi'nde gerçekleştirilen 1. ENDÜSTRİYEL KENEVİR FORUMU 'nun Birinci Oturumu'ndaki üçüncü sunum olan " Kenevir Yönetmeliği " başlıklı sunumundan kısa bir alıntıdır. Videonun tamamını izlemek için: https://www.kenevirbirligi.com/2021/11/1-endustriyel-kenevir-forumu-20-ocak.html Prof. Dr. Selim Aytaç'ın sunumunda vurguladığı bu önemli bilginin duyulması, yayılması ve sektörde daha çok kişi tarafından bilinmesi, Türkiye'de Endüstriy...

Konya Kulu'da 15 Dekarlık Tarım Arazisine İlk Kez Endüstriyel Kenevir Ekimi Yapıldı

Konya’da bir ilçe daha suyu az tüketen ürüne yöneldi Konya’nın Kulu ilçesinde 15 dekarlık tarım arazisine ilk kez endüstriyel kenevir ekimi yapıldı. Düşük su tüketimi ve yüksek verimiyle dikkat çeken bu ürün, bölge çiftçisinin yeni umudu olarak görülüyor. Konya ’nın Kulu ilçesi, bölge tarımı açısından yeni bir döneme adım attı. Kulu’ya bağlı bir tarlada, 15 dekarlık alana ilçenin ilk endüstriyel kenevir ekimi gerçekleştirildi. Tarla sahibi Ahmet Öcüt’e ait alanda yapılan ekim, Kulu Anadolu Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Başkanı Tayyip Öcüt’ün öncülüğünde ve Cumhurbaşkanlığı’nın yasal izni çerçevesinde hayata geçirildi. Endüstriyel kenevirin dekar başına 50 kilogram oranında ekildiği ve yaklaşık 100 gün sonra hasadının yapılacağı bildirildi. Kooperatif Başkanı Tayyip Öcüt yaptığı açıklamada, “Kenevir, az su tüketimi ve çok yönlü kullanım alanlarıyla geleceğin stratejik ürünlerinden biridir. Bu ekim, sadece bir başlangıç. Kulu çiftçisiyle birlikte üretimi büyütmeye, ilçemizi keneviri...

Sera Şartlarında Kenevirin Uygun Ekim Sıklığının Belirlenmesi [Makale]

SERA ŞARTLARINDA KENEVİRİN UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ  Güngör YILMAZ, Levent YAZICI, Yusuf GÜZELCE, Cebrail YILDIRIM, Osman AKDAŞ, Erdem KARAKOÇ Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi | Araştırma Makalesi Yıl 2025, Cilt: 1, Sayı: 1, 24 - 34, 25.04.2025 Özet Kenevir ( Cannabis sativa L.) Cannabinaceae familyasına ait, 2n=20 kromozomlu, tek yıllık ve yabancı döllenen bir bitkidir. Bu bitki dünyanın eski kültür bitkilerinden biri olup, günümüzde birçok farklı alanlarda kullanılmaktadır. Ülkemizde kenevir tarımının gündeme gelmesiyle birlikte, pek çok alanda bilimsel çalışmalara ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır. Kenevirin lif üretimi amacıyla sera koşullarında ve saksıda üretimi planlandığında uygun ekim sıklığının ne olabileceğinin belirlenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bundan dolayı bu araştırma, Yozgat Bozok Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Ar-Ge serasında 2023 yılında yapılmıştır. Deneme, Tesadüf Parselleri Deneme Desenine göre üç teke...

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

2. ULUSLARARASI 19 MAYIS YENİLİKÇİ BİLİMSEL YAKLAŞIMLAR KONGRESİ Uygulamalı Bilimler 27 - 29 Aralık 2019 Samsun, Türkiye AĞIR METAL KİRLİLİĞİ VE KENEVİRİN ( Cannabis sativa L.) FİTOREMEDİASYON YÖNTEMİNDE KULLANILABİLİRLİĞİ Zir. Müh. Rıza PASLI 19 Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Doç. Dr. Selim AYTAÇ 19 Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Zir. Müh. Derya AKSOY  19 Mayıs Üniversitesi, Ziraat Fakültesi Özet Özellikle sanayi devrimiyle başlayan ve günümüzde de hızla devam eden üretimde büyüme indeksi, artan nüfusun zorunlu ve sosyal ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik başlamış olsa da beraberinde birçok sorun getirmiştir. Özellikle, kaynağı endüstriyel atıklar olan (Madensel, Endüstriyel katı, sıvı ve gazlar, suni gübreler, pestisitler, egzoz gazları) ve bölgede bulunan kayaçların çözünerek içerisinde barındırdığı ağır metallerin yer altı sularına karışması sonucu oluşan metal birikimi çevre sağlığı için hayati önem teşkil etmektedir. Toprakta ve yer altı sularında biriken ağır met...

TBMM’den Geçti: Tıbbi Kenevir Artık Eczanelerde Satılacak [Video]

TBMM’den geçti: Tıbbi kenevir artık eczanelerde satılacak! Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, yasalaştı mı? 21 Temmuz 2025 | Hürriyet Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen yeni yasa ile tıbbi kenevir ürünlerinin eczanelerde reçeteli olarak satılmasının önü açıldı. Kronik ağrılardan epilepsiye, kanser tedavisinden nörolojik rahatsızlıklara kadar geniş bir yelpazede umut vadeden tıbbi kenevir , Sağlık Bakanlığı’nın sıkı denetimi altında yalnızca eczanelerde erişilebilir olacak. Peki, Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, hangi tedavilerde kullanılır? Türkiye, sağlık sektöründe çığır açan bir kararla tıbbi kenevirin eczanelerde satışını yasallaştırdı. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen “ Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ” ile tıbbi kenevir bazlı ürünlerin kontrollü bir şekilde hastalara ulaştırılması hedefleniyor. Uyuşturucu etkisi olmayan, düşük THC (tetrahidrokannabinol) oranına sahip...