Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Atığı Olmayan Ürün: Kenevir


Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Emre Burcu Özkaraova, "Kenevirle ilgili asırlardır bilinen şeyleri yeniden keşfediyoruz, bilimsel olarak yeniden ortaya koyabiliyoruz." dedi.

Özkaraova,  kenevirin çok yönlü bir bitki olduğunu, geçmişte Anadolu'da çok sık kullanıldığını söyledi.

Kenevirin geçmişte tekstil, halat ve kumaş üretimi ile tıbbi alanda kullanıldığını anlatan Özkaraova, "Tohumu da ayrıca kullanılmış. Son zamanlarda çevredeki kullanım alanları da keşfedildi. Bununla mucizeleri de ortaya çıktı açıkçası." ifadesini kullandı.

Kenevirin gövde yapısının hızlı şekilde geliştiğinin altını çizen Özkaraova, şöyle devam etti:
"Kenevir, 4 metrenin üzerinde boya ulaşabiliyor. Tabii çeşidine, yetiştirildiği bölgeye ve sulama durumuna göre değişkenlik gösterebiliyor. Bununla beraber yerin altında da inanılmaz bir kök ağı var, o da 2 metreyi geçebiliyor. Biraz da mucizesi burada yatıyor. Nisan gibi ekiyorsunuz, ağustos, eylül gibi hasat ediyorsunuz. Tohumculuğunu yaparsanız, artı bir ay daha süre ekleniyor tohumun yetişebilmesi için. Gövde ne kadar çabuk büyüyebiliyorsa, atmosferdeki karbondioksidi o derecede alabiliyor. Lif için sık ekim olması isteniyor. 14 santimetre aralıklarla ekilmesi isteniyor. O zaman yabani ot da bitmiyor, dolayısıyla kimyasal ilaçlar da kullanılmıyor."

"Daha az zirai ilaç kullanılması nedeniyle çevreci tarafını ortaya koyuyor"

Kenevirin ekildiği alanlarda ot öldürücü olarak da kullanıldığını, daha az kimyasal ilaç kullanılmasından dolayı doğaya dost bir bitki olduğunu dile getiren Özkaraova, "Keneviri nöbetleşe ekim yaparsanız, arkasından buğday ya da mısır ekerseniz, onlarda da zirai ilaç kullanmanız gerekmiyor. O kadar güzel baskılamış oluyor. Daha az zirai ilaç kullanılması nedeniyle çevreci tarafını ortaya koyuyor. Kenevir bitkisi 700 milimetre civarında yağış aldığı zaman sulama yapılmasına gerek kalmıyor. Belirli nemliliği olan ortamlarda yetişmesi gerekiyor ve fazla sulama istemiyor." diye konuştu.

Özkaraova, kenevire çevre mühendisliği açısından bakıldığında atığı olmayan bir üretim gibi düşünülebileceğini vurgulayarak, şunları kaydetti:

"Çünkü her şeyi kullanılıyor. Lifi zaten tekstil alanında kullanılıyor. Gövdesinden, yani lifi alındıktan sonra kalan odun kısmı inşaat ile sanayi sektöründe ses ve termal yalıtım malzemeleri olarak kullanılıyor. Tohumundan kenevir yağı, biyodizel elde edilebilir. Sıkımdan sonra küspesi, eğer kabuğu çıktıysa gıda sanayisinde, kabuğuyla beraberse o zaman hayvansal yem sanayisinde kullanılabiliyor. Şifa üzerine ezelden beri atalarımızın kullandığı alanı zaten var. Aslında şöyle söyleyebiliriz, kenevirle ilgili asırlardır bilinen şeyleri yeniden keşfediyoruz, bilimsel olarak yeniden ortaya koyabiliyoruz. Avrupa'da bunun önünü açtılar. Endüstriyel kenevirle ilgili daha fazla teşvik alıyor çiftçiler."

Veysel Altun / AA | 5 Ocak 2024

Foto & Haber: Anadolu Ajansı

Ondokuz Mayıs Üniversitesi 
 

En çok okunan yayınlar

Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor!

Aşağıdaki 4 Temmuz 2025 tarihli " Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor! " başlıklı haber yazısı, TibbiKenevir.com sitesinden alıntı yapılmıştır. Türkiye'de tıbbi kenevirin geleceği için tarihi bir adım atıldı! Uzun süredir beklenen ve büyük bir merakla takip edilen  tıbbi kenevir in eczanelerde satışını öngören yasa tasarısı, 3 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'ndan geçerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Bu gelişme, hem hastalar hem de sağlık sektörü için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Yasa Tasarısı Ne Getiriyor? Temel Hükümler Komisyondan geçen " Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ", tıbbi kenevirin kontrollü bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonunu hedefliyor. Tasarının ana hatları şu şekilde özetlenebilir: • Eczanelerde Reçeteli Satış : En önemli değişiklikle...

Her İlde Yönetmeliğe Uygun Olarak Kenevir Yetiştirilebilir

İZİNLİ İLLER DIŞINDA DA, HER İLİMİZDE, YÖNETMELİĞE UYGUN OLARAK KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPILABİLİR. KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK  çerçevesinde belirlenen hükümlere uymak şartı ile bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine (Madde 5) birinci fıkrada belirlenen bölgeler dışında da Bakanlıkça izin verilebilir. Yukarıdaki video, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç'ın, 20 Ocak 2018 tarihinde, İstanbul Aydın Üniversitesi'nde gerçekleştirilen 1. ENDÜSTRİYEL KENEVİR FORUMU 'nun Birinci Oturumu'ndaki üçüncü sunum olan " Kenevir Yönetmeliği " başlıklı sunumundan kısa bir alıntıdır. Videonun tamamını izlemek için: https://www.kenevirbirligi.com/2021/11/1-endustriyel-kenevir-forumu-20-ocak.html Prof. Dr. Selim Aytaç'ın sunumunda vurguladığı bu önemli bilginin duyulması, yayılması ve sektörde daha çok kişi tarafından bilinmesi, Türkiye'de Endüstriy...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

TBMM’den Geçti: Tıbbi Kenevir Artık Eczanelerde Satılacak [Video]

TBMM’den geçti: Tıbbi kenevir artık eczanelerde satılacak! Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, yasalaştı mı? 21 Temmuz 2025 | Hürriyet Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen yeni yasa ile tıbbi kenevir ürünlerinin eczanelerde reçeteli olarak satılmasının önü açıldı. Kronik ağrılardan epilepsiye, kanser tedavisinden nörolojik rahatsızlıklara kadar geniş bir yelpazede umut vadeden tıbbi kenevir , Sağlık Bakanlığı’nın sıkı denetimi altında yalnızca eczanelerde erişilebilir olacak. Peki, Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, hangi tedavilerde kullanılır? Türkiye, sağlık sektöründe çığır açan bir kararla tıbbi kenevirin eczanelerde satışını yasallaştırdı. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen “ Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ” ile tıbbi kenevir bazlı ürünlerin kontrollü bir şekilde hastalara ulaştırılması hedefleniyor. Uyuşturucu etkisi olmayan, düşük THC (tetrahidrokannabinol) oranına sahip...

Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik

KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kenevire bağlı uyuşturucu madde üretiminin engellenmesinin sağlanması için izinli kenevir yetiştiriciliğine ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine dair yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kenevir yetiştiriciliği yapılmasına izin verilecek il ve ilçelerin tespitine, yetiştiricilik izinlerinin verilmesine, izinli ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine yönelik uygulanacak işlemler ile gerekli kontrollere ve bu kontrollerde görev alacak personelin niteliklerine yönelik hükümleri kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun 23 üncü maddesine dayanılarak hazı...

Kenevir Serbest mi Oldu? Tıbbi Kenevir Nedir? Faydaları Nelerdir? | Dr. Mustafa Kalkan [Video]

Kenevir Serbest mi Oldu? Tıbbi Kenevir Nedir? Faydaları Nelerdir? | Dr. Mustafa Kalkan Kenevir serbest oldu haberlerini son günlerde sıklıkla görmüşsünüzdür. Kenevir meselesinin aslı nedir? Kenevir ne işe yarar? Bağımlılık yapar mı? Tıbbi olarak faydaları nedir? CBD ve THC Nedir? Bundan sonra ne olacak? Detaylar videoda! 00:00 Giriş  00:45 Türkiye'de Kenevir Mevcut Durum  01:35 Yeni Kenevir Yasası 02:38 Kenevir Nedir?  03:20 Endüstriyel Kenevir Nedir?  04:09 Kenevirin Tıbbi Tarihi  05:04 Kenevirin Etki Mekanizması (CBD ve THC Nedir?)  06:29 Kenevir İçeren İlaçlar  09:25 Sağlık Bakanı Açıklamaları (Hangi Hastalıklarda Kullanılacak?)  09:52 Kenevirin Ekosistem Faydaları Video: Dr. Mustafa Kalkan ( @drmustafakalkan ) https://youtu.be/Ea_bAif77SU Video Yayın Tarihi: 10 Ağustos 2025 ► Bu videoda neler var?  kenevir nedir  cbd nedir  thc nedir  kenevir serbest mi oldu  kenevir faydaları  kenevir ne işe yarar sorularının cev...

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Yetiştiriciliğine İzin Verilen İller

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Ekim İzni Verilen İller SİVAS VE KONYA İLE BİRLİKTE 21 İZİNLİ İLİMİZ: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat, Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçelerinde izinli kenevir yetiştiriciliği yapılabilir. (1)   Sivas (20. İl ) 2021 üretim yılından itibaren Sivas'a endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (2) Konya (21. İl ) 2024 üretim yılından itibaren Konya’ya endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (3) KAYNAKLAR: (1) Yönetmelikte Yer Alan İlk 19 İzinli İl KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM Yetiştiricilikle İlgili Hükümler Yetiştiricilik izni verilebilecek bölgeler MADDE 5 –(1) İzinli kenevir yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçe...