Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Türkiye’nin ‘Yeşil Altın’ Fırsatını Hiç Unutmayalım

Türkiye’nin ‘Yeşil Altın’ fırsatını hiç unutmayalım


Türkiye tarımının unuttuğu ama dünya devlerinin sır gibi sakladığı bir bitki var: Kenevir. Lifinden kâğıt, yağından ilaç, atığından biyoyakıt...

Türkiye’nin ‘Yeşil Altın’ fırsatını hiç unutmayalım

20 Ağustos 2025 | Hürriyet

100 günde büyüyen, pamuktan az su isteyen, orman kesimini azaltan ve toprağı temizleyen bu bitki, aslında elimizin altındaki sessiz bir hazine. Çin, Kanada ve Fransa çoktan bu hazinenin üzerine titriyor. Çin, 60 bin hektar ekimle yılda 1.2 milyar dolar gelir sağlıyor. Kanada, kenevir tohumu ve yağı ihracatından yaklaşık 850 milyon dolar kazanıyor. Ya biz? Henüz 5 bin hektarın altında üretim yapıyor ve yıllık gelirimizi 50 milyon doların üzerine çıkaramıyoruz. Yani dünya liginde sahaya bile çıkmamışız. Oysa tarım uzmanları diyor ki:

“Türkiye, yalnızca 50 bin hektar alanda endüstriyel kenevir üretse yılda en az 3 milyar dolar ihracat geliri elde edebilir. Bu rakam, sadece tarım ürününden; buna biyoplastik, ilaç sanayi, yapı malzemesi gibi yan sektörler eklendiğinde toplam gelir 5 milyar doları rahatlıkla aşar. Üstelik kenevir sadece ekonomi değil, çevre diplomasisi açısından da altın değerinde.”

Kyoto Protokolü hedefleri, karbon nötr üretim, AB Yeşil Mutabakat gibi kavramların hepsi kenevirin genlerinde var. Hektar başına 10–22 ton CO2 tutma potansiyeli, milyonlarca ton karbon emisyonunu telafi edebilir. Yani kenevir, yalnızca çiftçinin değil, gezegenin de dostu. Peki neden bekliyoruz? Bugün Karadeniz’den Ege’ye, Güneydoğu’ya kadar binlerce dönüm arazi kenevirle yeniden üretime açılabilir. Kırsal kalkınma sağlanır, köyden kente göç azalır, gençler teknolojiyle tarımı birleştirir. Tekstil fabrikaları, biyoplastik atölyeleri, kenevir betonu üreten inşaat firmaları... Hepsi Türkiye’nin yeni sanayi hikâyesinin parçası olur. Kısacası mesele ‘yasaklı bir bitki’ algısından kurtulup, ‘yeşil altın’ stratejisine geçmekte. Kenevir, doğru politikayla hem çiftçiyi zenginleştirir hem sanayiye nefes olur hem de çevreye barış eli uzatır. Dünya bu fırsatı çoktan gördü, biz de geç kalmadan görmeliyiz. Çünkü geleceğin tarımı sadece tarlada değil geleceğin ekonomisinde yazılıyor. Ve bu hikâyede kenevir, başrolü fazlasıyla hak ediyor.

Yalçın Bayer

Kaynak: Hürriyet Gazetesi

Kenevir Görsel Tasarım: © Kenevir Birliği
 

En çok okunan yayınlar

Kenevir İçeren Denim Giysilerin Terbiyesinde Çevre Dostu Bir Yöntem: Ozon ile Yıkama [Makale]

KENEVİR İÇEREN DENİM GİYSİLERİN TERBİYESİNDE ÇEVRE DOSTU BİR YÖNTEM: OZON İLE YIKAMA İrem PALABIYIK, Ayşegül KÖRLÜ, Gonca ÖZÇELİK Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi Yıl 2024, Cilt: 39, Sayı: 4, 881 - 895, 25.12.2024 https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1605888 Öz Bu çalışmada kenevir lifinin denim kumaşlarda kullanımı ve ozon ağartma yöntemiyle yıkanması incelenmiştir. Ön yıkama ve ard yıkama işlemi görmüş kumaşlar AF oranı %60 olacak şekilde sert ve yumuşak su ile ıslatılıp, %25, %50, %75 ozon kapasitesinde 5, 10, 15 dakika süreyle ozonlanmıştır. Ardından yapısal özelliklerin tespiti için gramaj ve kalınlık, geçirgenlik özellikleri için hava geçirgenliği, mekanik özellikleri için yırtılma mukavemeti, estetik ve duyusal özellikleri için dairesel eğilme dayanımı ölçeri ile sertlik tayini, renk özellikleri ve sarılık indeksi tespiti için renk ölçümü gerçekleştirilmiştir. Ham denim kumaşa kıyasla yıkama işlemlerinden sonra gramaj, hava geçirgenliği ve dairesel eğilme day...

Burdur'da Deneme Amaçlı Üretilen Endüstriyel Kenevir Verimiyle Memnun Etti

Burdur'un Gölhisar ilçesinde özel bir firma tarafından deneme amaçlı iki yıldır üretilen kenevirin, yüksek verim elde edilmesi üzerine sanayide kullanılması hedefleniyor. Burdur'un da aralarında bulunduğu 20 ile kenevir üretim izni verilmesinin ardından Gölhisar ilçesinde geçen yıl 10, bu yıl 17 dekar alanda ekilen kenevir verimiyle yüz güldürüyor. Üreticisi tarafından "yeşil altın" olarak nitelendirilen ve sanayide tohumu, lifi, sapı ve kökü ayrı ayrı değerlendirilen kenevir hasadına Burdur'da üretime öncülük eden firma, Ar-Ge çalışmaları yürütülerek ürünü işleyecek tesis kurmayı hedefliyor. İlçede kenevir üreten şirketin yönetim kurulu üyesi Fatih Oral, AA muhabirine, kenevir üretimi için çalışma yapan üniversitelerle görüştüklerini söyledi. İki yıldır kenevir ekimi yaptıklarına değinen Oral, bu yıl tohumluk ve liflik türlerde ayrı ayrı denemelerde bulunduklarını dile getirdi. Kenevirin ekimi sırasında bir kere gübre kullanıldığını, daha sonraki süreçte hiçbir i...

Biyodizel Üretiminde Kenevir Bitkisinin Kullanımı [Makale]

BİYODİZEL ÜRETİMİNDE KENEVİR BİTKİSİNİN KULLANIMI Dr. Elif BOZOĞLAN, Ege Üniversitesi  Conference: Erasmus International Academic Research Symposium in Science, Engineering and Architecture İzmir, Türkiye | Nisan 2019 Özet   Fosil kökenli yakıtların her geçen gün tükenmesi ve bu yakıtların kullanımı sonucu atmosferde artan sera gazı emisyonları; konvansiyonel kaynaklı enerjinin geleceği, küresel ısınma ve iklim değişikliği gibi sorunları gündeme getirmektedir. Diğer taraftan enerjinin tedarik edilmesi, sürdürülebilirliği, ulaşılabilirliği ve maliyeti, tarih boyunca insanlığı etkileyen ve şekillendiren en stratejik olgular arasında olmuştur. Bütün bu nedenler bir araya geldiğinde, yenilenebilir enerji kaynaklarından enerji üretimi için yeni sistemlerinin geliştirilmesi dünya çapında büyük önem kazanmıştır. Bu çerçevede, hayvansal ya da bitkisel kaynaklı ve henüz fosilleşmemiş olan organik maddelerden elde edilen “biyokütle” enerjisi üzerine çalışmalar giderek artmıştır. Dünyada...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevir Liflerinin Tekstilde Kullanımı | Webinar [Video]

KENEVİR LİFLERİNİN TEKSTİLDE KULLANIMI Ege Hazır Giyim ve Konfeksiyon İhracatçıları Birliği tarafından, 26 Kasım 2024 Salı günü, Tekstil Yüksek Mühendisi Hazal Dağdeviren’in konuşmacı olduğu “ Kenevir Liflerinin Tekstilde Kullanımı ” konusu üzerine düzenlenen webinar. Video Yayın Tarihi: 17 Mart 2025 Sunumdan Notlar / Görüntüler: Karşılaştırma: Pamuk - Kenevir Sunum Videosu (Dk. 32:14) Ekran Görüntüsü   Kenevirin Avantajları Sunum Videosu (Dk. 35:30) Ekran Görüntüsü   Araştırma Projesi HanfKnit Sunum Videosu (Dk. 36:52) Ekran Görüntüsü  Sürdürülebilirlik için Tasarım (Design for Sustainability)  →  Hedef Ceket Konsepti Sunum Videosu (Dk. 39:07) Ekran Görüntüsü Ürün Profili > Fonksiyonel Vücut Haritalama (Functional Bodymapping) Sunum Videosu (Dk. 39:20) Ekran Görüntüsü Gelecek Perspektifi → Döngüsel Uygunluk ve Geri Dönüşüm Sunum Videosu (Dk. 49:49) Ekran Görüntüsü "Soft Hemp" Koleksiyonu Sunum Videosu (Dk. 1:01:58) Ekran Görüntüsü Kenevir Liflerinin Te...

Kenevir, Demans Yönetiminde Umut Vaat Ediyor

Uzmanlar yeni yaptığı araştırmada kenevir bitkisinin demans hastalıklarında işe yaradığını açıkladı. Araştırmalar, Demans Belirtilerinin Azaltılmasında Kenevirin Potansiyelini Ortaya Koyuyor Bir zamanlar damgalanan ve kötülenen kenevir, artık demans belirtilerinin yönetiminde potansiyel bir tedavi seçeneği olarak değerlendiriliyor. Tıp camiasında ve demansla mücadele eden aileler arasında bu bitkinin olası yararlarına dair artan tartışmalar dikkat çekiyor. Bu değişim yalnızca toplumsal algıların dönüşümünden kaynaklanmıyor; aynı zamanda yapılan araştırmalar, kenevirin demans gibi milyonlarca insanı etkileyen rahatsızlıklara yönelik potansiyel faydalarını ortaya koyuyor. Demans, yalnızca tek bir hastalık değil; hafıza, düşünme ve sosyal becerilerde değişimlerle ilişkili semptomların bir bütünü olarak kabul ediliyor. Alzheimer en yaygın demans türü olsa da, vasküler demans ve Lewy cisimcikli demans gibi diğer türler de hastalığın yaygınlığını artırıyor. Dünya Sağlık Örgütü'ne göre dü...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Konya Kulu'da 15 Dekarlık Tarım Arazisine İlk Kez Endüstriyel Kenevir Ekimi Yapıldı

Konya’da bir ilçe daha suyu az tüketen ürüne yöneldi Konya’nın Kulu ilçesinde 15 dekarlık tarım arazisine ilk kez endüstriyel kenevir ekimi yapıldı. Düşük su tüketimi ve yüksek verimiyle dikkat çeken bu ürün, bölge çiftçisinin yeni umudu olarak görülüyor. Konya ’nın Kulu ilçesi, bölge tarımı açısından yeni bir döneme adım attı. Kulu’ya bağlı bir tarlada, 15 dekarlık alana ilçenin ilk endüstriyel kenevir ekimi gerçekleştirildi. Tarla sahibi Ahmet Öcüt’e ait alanda yapılan ekim, Kulu Anadolu Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Başkanı Tayyip Öcüt’ün öncülüğünde ve Cumhurbaşkanlığı’nın yasal izni çerçevesinde hayata geçirildi. Endüstriyel kenevirin dekar başına 50 kilogram oranında ekildiği ve yaklaşık 100 gün sonra hasadının yapılacağı bildirildi. Kooperatif Başkanı Tayyip Öcüt yaptığı açıklamada, “Kenevir, az su tüketimi ve çok yönlü kullanım alanlarıyla geleceğin stratejik ürünlerinden biridir. Bu ekim, sadece bir başlangıç. Kulu çiftçisiyle birlikte üretimi büyütmeye, ilçemizi keneviri...