Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Yozgat Bozok Üniversitesi'nde Kenevir Katkılı Yapı Malzemesi ile 5 Ayrı Yapı İnşa Edildi, Veriler İncelenecek (13.11.22)

 

13.11.2022 | Anka Haber Ajansı

Endüstriyel kenevir alanında ihtisas üniversitesi ilan edilen Yozgat Bozok Üniversitesi bünyesinde iki yıl önce kurulan Kenevir Araştırmaları Enstitüsü, kenevir katkılı yapı malzemesinin diğer malzemelerle arasındaki farkın ortaya çıkarılabilmesi amacıyla kampüs alanı içerisinde 5 ayrı yapı inşa etti. Proje Koordinatörü olan Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güngör Yılmaz, bu yapılarda oksijen geçirgenliği, karbondioksit süzme yeteneği, ses, ısı ve diğer yalıtım özelliklerinin gözlemlenerek, sonucun değerlendirileceğini söyledi.

Türkiye’de kenevirin ekonomiye kazandırılması, daha fazla katma değer elde edilmesine yönelik çalışmalar yapılabilmesi amacıyla ‘endüstriyel kenevir’ alanında ihtisas üniversitesi ilan edilen Yozgat Bozok Üniversitesi bünyesinde iki yıl önce kurulan Kenevir Araştırmaları Enstitüsü tarafından, kenevirin farklı alanlarda kullanımına yönelik çalışmalar devam ediyor. Mimarlık Fakültesinde geliştirilen kenevir katkılı yapı malzemesinin diğer yapı malzemeleriyle arasındaki farkın ortaya çıkarılabilmesi amacıyla kampüs alanı içerisinde farklı malzemelerden 5 ayrı yapı inşa edildi.

KENEVİR KATKILI BRİKETLER YAPILDI

Kenevir Araştırmaları Enstitüsü öncülüğünde, kenevir bitkisinin biyokütlesinin ekonomiye kazandırılmasına yönelik çalışmalar, akademisyenler ve öğrencilerin katkılarıyla sürdürülüyor. Enstitüsü bünyesinde oluşturulan araştırma gruplarında görev alan 200’ün üzerinde akademisyen, kendi alanlarına yönelik çalışmalar yapıyor. Tekstilden otomobil sektörüne, inşaat malzemelerinden kozmetik ürünlere, enerji sektöründen gıda sanayine kadar birçok alanda kullanılan kenevir bitkisinin inşaat sektöründe daha aktif kullanılabilmesi amacıyla kenevir katkılı briketler yapıldı ve kampüs içerisindeki deneme amaçlı yapılardan birisinde kullanıldı.

“KENEVİRİN ÖNEMLİ KULLANIM ALANLARINDAN BİR TANESİ DE İNŞAAT SEKTÖRÜ’’

Yozgat Bozok Üniversitesi Kenevir Araştırma Projesi Koordinatörü ve Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güngör Yılmaz, kenevir bitkisinin önemli kullanım alanlarından birisinin de inşaat sektörü olduğunu, bu alanda kenevir bitkisi katkılı yapı malzemesi ile diğer yapı malzemelerinin arasındaki özellikleri saptamak üzere çalışmaların devam ettiğini söyledi. Yılmaz, kampüs içerisinde kenevir katkılı yapı malzemesi ile farklı malzemelerin kullanıldığı 5 deneme amaçlı yapı inşa ederek, gelişmeleri önce kış boyunca, daha sonra da yaz döneminde gözlemleyerek sonuçların değerlendirileceğini bildirdi. Yılmaz, “Kenevirin önemli kullanım alanlarından bir tanesi de inşaat sektörü. Tabii ki inşaat sektöründeki kullanılan kısmı, sap kısmı. Saplarının lifleri alındıktan sonra geriye kalan kısmına kıtık veya kırtık diyoruz. Bazı inşaat yapı malzemelerinde bu kırtıktan yapılan yalıtım malzemeleri, briket, tuğla gibi yapı malzemeleri kullanılıyor. Bazı durumlarda da lifleri ile birlikte parçalanıp öğütülüp o şekilde de kullanılabiliyor. Lifi alındıktan sonra geriye kalan kısmının kullanımı ekonomiye kazandırmış oluyor. Yani bitkinin tüm kısımları da kullanılmış oluyor’’ dedi.

“TURİZM TESİSLERİNİN ORGANİK OLMASI ÖNEMLİ”

Yozgat Bozok Üniversitesi Kenevir Araştırma Projesi Koordinatörü Prof. Dr. Yılmaz, lifi alınan kenevir bitkisinin geriye kalan sap parçalarının da ürüne dönüştürülüp, ekonomiye kazandırıldığını aktardı. Kenevir katkılı yapı malzemesinin organik olduğunu, bu nedenle turizm bölgelerindeki yapılarda tercih edilebileceğini vurgulayan Yılmaz şöyle konuştu:

“Dünyada yıllardan beri gerek betonun yapısında gerek doğrudan hem krit adı verdiğimiz kenevir tuğlalar, kenevir bloklar bunlardan yapılan malzemelerle duvar yapılıyor. Turizm tesislerinin organik olması önemli. Oksijen geçirgenliği, karbondioksit süzme yeteneği geçirgenliği, yine ses, ısı ve diğer yalıtım özellikleri, diğer klasik malzemeyle normal gaz, beton veya tuğla malzemeyle ya da diğer kompozit sentetik malzemelerle mukayesesini inşaat mühendisliği araştırma grubundaki arkadaşlarımız yapıyorlar. Peyderpey bu çalışmalar da çeşitlenecek.”

Kenevir kırtığı ile yapılan yapı malzemesi ile kampüs alanı içerisinde deneme amaçlı binada kullanıldığına dikkat çeken Yılmaz, “Şu an itibariyle burada gaz betondan yapılan tuğlalar, bildiğimiz klasik tuğlalar ve kenevir kıtığından organize edilen, üretilen tuğla materyaller oluşturulan yapıların mukayesesi yapılıyor. Bunların dış koşullara dayanıklılığına bakılacak, bunların ısı geçirgenliğine bakılacak, bunların işte ses veya atmosferde önemli oksijen, karbondioksit gibi bunların geçirgenliğine bakılacak. Süreç ilerledikçe çalışma biraz daha detaylandırılmış ve belki yanma özelliklerine, nem tutma özelliklerine bakılacak, çoğaltılabilir” dedi.

“YEPYENİ BİR SEKTÖRÜN GELİŞMESİ, ÜLKE EKONOMİSİ AÇISINDAN DA ÖNEMLİ”

Yılmaz, diğer yapı malzemeleri ile kenevir katkılı yapı malzemelerinin karşılaştırmasının yapıldığını, bu çalışmanın ARGE aşamasında olduğunu anlattı. Yılmaz, yapılan çalışma ile ‘Ne oranda kenevir katılacak? Hangi boyutta yapılacak? Başka malzemelerin bununla uyumu nedir?’ şeklindeki soruların yanıtının araştırma ilerledikçe daha da netleşeceğini aktardı. Yürütülen çalışmalarda önemli bir mesafe alındığını kaydeden Yılmaz, açıklamasını şöyle tamamladı:

“Gördüğünüz gibi kenevir kırtığı bir yapıya şu an itibariyle dönüştü. Bu kırtık malzemenin yapıştırıcılarla bir araya gelip bir tuğla oluşturması, orada hiçbir problem yok. Mühendislik tekniklerini kullanıp belli oranlarda yapıştırıcılarla, harç içerisinde katkı maddeleriyle beraber organize ediyorlar. Netice itibariyle bu organik yapılar oluştuğu zaman özellikle bu yayla turizmi organik turizm, belki dinlenme yerleri birtakım konaklama tesisleri ya da bunları da normal yapılarda betonun içerisinde ya da sıra malzemelerin içerisine kenevir kırtığının belli boyutlara getirilip kullanılması da yaygınlaşmış olacak. Kenevirin kullanım alanlarını zenginleştirmiş çeşitlendirilmiş olacak. Kenevir tarımının gelişimini, kenevirin her bir kısmının bir bedele, bir paraya, ücrete dönüşmesiyle gelirin birim alanın gelirine de katkı sağlamış olacaktır. İstihdam boyutu var. Yepyeni bir sektörün gelişmesi, ülke ekonomisi açısından da önemli.”

BİRÇOK SANAYİDE KULLANILIYOR

Uyuşturucu özelliği olmayan kenevir türü; dokuma, plastik, otomotiv sanayisinde, her alanda kullanılan bir bitki. Sanayi tipi kenevir için üretim üssü olarak Samsun Vezirköprü ilçesi seçilmişti. Tek yıllık olan kenevir bitkisinin boyunun 4 metreyi bulabildiği belirtiliyor.

Tarım ve Orman Bakanlığı, kenevir bitkisi için 2018 yılında 41, 2019 yılında ise 242 çiftçiye üretim izni verildiğini açıklamıştı.


13 Kasım 2022
Anka Haber Ajansı
Foto: Anka Haber Ajansı

En çok okunan yayınlar

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Tıbbi Kenevir Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılacak?

Sağlık Bakanı Memişoğlu açıkladı: Kenevir hangi hastalara verilecek? 3 Ağustos 2025 | Cumhuriyet Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Meclis'ten geçen " kenevir " yasasıyla ilgili eleştirilere yanıt verdi. Memişoğlu eczanelerden edinilebilecek olan kenevirin hangi hastalara verileceğini açıkladı. TBMM'de tıbbi kenevirin eczanelerde hastalara verilmesi yönünde kanun teklifi kabul edildi. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, tıbbi kenevir ve Sağlık Bakanlığı'nın randevu sistemi olan Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nde (MHRS) yapılan 'aile hekimine yönlendirme' değişikliğine ilişkin açıklamalarda bulundu.  ''BAĞIMLILIK RİSKİ YOK'' Eczanelerde verilecek olan kenevire ilişkin eleştirilere yanıt veren Memişoğlu, 'bağımlılık riski' ile ilgili “Bağımlılık riski olmayan, ilaç formuna getirilmiş ve hekim kontrolünde kullanılan tıbbi kenevir ürünleri yalnızca Sağlık Bakanlığı onayıyla ve reçeteyle eczanelerde olacak” dedi. HANGİ HASTALARA VERİLECEK? T...

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Yetiştiriciliğine İzin Verilen İller

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Ekim İzni Verilen İller SİVAS VE KONYA İLE BİRLİKTE 21 İZİNLİ İLİMİZ: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat, Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçelerinde izinli kenevir yetiştiriciliği yapılabilir. (1)   Sivas (20. İl ) 2021 üretim yılından itibaren Sivas'a endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (2) Konya (21. İl ) 2024 üretim yılından itibaren Konya’ya endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (3) KAYNAKLAR: (1) Yönetmelikte Yer Alan İlk 19 İzinli İl KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM Yetiştiricilikle İlgili Hükümler Yetiştiricilik izni verilebilecek bölgeler MADDE 5 –(1) İzinli kenevir yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçe...

Tıbbi Kenevir ve Sağlık: Farmakolojik Bir Derleme [Makale]

TIBBİ KENEVİR VE SAĞLIK: FARMAKOLOJİK BİR DERLEME Özge BALPINAR, Selim AYTAÇ Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi Yıl 2021, Cilt: 45, Sayı: 3, 631 - 651, 27.09.2021 https://doi.org/10.33483/jfpau.859372 Derleme Makale ÖZ Amaç: Kenevir antik çağlardan bugüne dek tedavi amaçlı kullanılmakta olan bir bitkidir. Her ne kadar kullanımı içerdiği psikoaktif bileşenler dolayısıyla sınırlandırılmış olsa da, kenevirin tıbbi yönüne dair araştırmalar literatürde oldukça yoğundur. Cannabis sativa L., içerdiği fitokannabinoidler ile endokannabinoid sistemde gen düzeyinde pek çok değişikliğe sebep olabilmektedir. Endokannabinoid sistemin pek çok patolojik durumda potansiyel bir terapötik hedef olabileceğine dair kanıtların derlenmesi hedefiyle bu çalışma ortaya koyulmuştur. Sonuç ve Tartışma : Endokannabinoid sistem içerisinde yer alan reseptörler, endokannabinoidler veya enzimlerin ekspresyon seviyelerinde meydana gelen değişiklikler, Parkinson, Alzheimer, Huntington gibi hastalıkların...

Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor!

Aşağıdaki 4 Temmuz 2025 tarihli " Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor! " başlıklı haber yazısı, TibbiKenevir.com sitesinden alıntı yapılmıştır. Türkiye'de tıbbi kenevirin geleceği için tarihi bir adım atıldı! Uzun süredir beklenen ve büyük bir merakla takip edilen  tıbbi kenevir in eczanelerde satışını öngören yasa tasarısı, 3 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'ndan geçerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Bu gelişme, hem hastalar hem de sağlık sektörü için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Yasa Tasarısı Ne Getiriyor? Temel Hükümler Komisyondan geçen " Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ", tıbbi kenevirin kontrollü bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonunu hedefliyor. Tasarının ana hatları şu şekilde özetlenebilir: • Eczanelerde Reçeteli Satış : En önemli değişiklikle...

Medikal Tekstil Alanında Yenilikçi Bir Proje: Radyasyon Zırhlama ve Antibakteriyel Özellikli Tencel/Kenevir Karışımlı Dokuma Kumaşların Eldesi

Yozgat Bozok Üniversitesi , bilimsel projeleriyle TÜBİTAK’tan destek almaya devam ediyor. Bozok Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü , son bir yıl içerisinde aynı proje ekibi tarafından hazırlanan üçüncü TÜBİTAK projesini kabul ettirdi. Bu kez, medikal tekstil alanında devrim niteliğinde bir projeye imza atıldı. Medikal Tekstil Alanında Yenilikçi Bir Proje: Radyasyon Zırhlama ve Antibakteriyel Kumaşlar Yozgat Bozok Üniversitesi Temel Bilimler ve Sağlık Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nesrin Korkmaz’ın yürütücülüğünde kabul edilen proje, “ Medikal Kullanım Amaçlı Radyasyon Zırhlama ve Antibakteriyel Özellikli Tencel/Kenevir Karışımlı Dokuma Kumaşların Eldesi, Radyolojik ve Biyolojik Özelliklerinin İncelenmesi ” başlığını taşıyor. TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında kabul edilen proje, medikal tekstil alanında yenilikçi bir adım atmayı hedefliyor. Nanoteknoloji ile Geliştirilen Yenilikçi Kumaş Proje, nanotekn...