Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

OMÜ Kenevirde Samsun'un Türkiye Markası Olmasını Hedefliyor

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ), ekonomik önemi olan, ilaç, kozmetik, kağıt, tekstilden otomotive kadar çok farklı alanlarda kullanılan kenevirde Samsun'un marka olması için çalışmalar yürütüyor.

19 Nisan 2023 | AA

OMÜ'den yapılan açıklamaya göre, OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsünün kararlı ve istikrarlı çalışmaları sonucunda kenevir, Samsun ve çevresinde hem tarımsal hem de endüstriyel anlamda ciddi potansiyele ulaştı.

Enstitü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç, Avrupa Birliği'nin de onayladığı oranda düşük THC (tetrahydrocannabinol) içeriğine sahip kenevir çeşidi geliştirmeye çalıştıklarını ve OMÜ'nün tescillenen iki kenevir çeşidine katkılarıyla Samsun'un Türkiye'de kenevir üretiminde marka haline geleceğini belirtti.

İlk tescilli çeşitler Vezir ve Narlı'nın Samsun'a ait olduğunu ve OMÜ'nün bu çeşitleri araştırma amaçlı ürettiğini belirten Aytaç, "Ülkemizde kenevirle ilgili sorunların tespit edilmesi ve bu sorunlara çözüm arama amacındayız. Üniversitemizin kenevirle ilgili liderlik ettiği projenin ürünleri olan Vezir ve Narlı, ilk tescilli kenevir çeşitleri. Bu çeşitlerin ülkemize kazandırılmasında üniversitemizin çok önemli rolü var." ifadelerini kullandı.

Aytaç, OMÜ'deki kenevire yönelik çalışmaların 30 yıllık olduğunu vurguladı.

OMÜ'nün Narlı çeşidiyle tekstil sektöründe endüstriyel üretim adına somut adımlar attığını vurgulayan Aytaç, şöyle devam etti:

"Cumhuriyet dönemi öncesinde kenevirden elde edilenler; insanların el emekleriyle ürettikleri ip, urgan ve yine kendi el tezgahlarında üretmiş oldukları içlik ve kıyafetler olarak karşımıza çıkıyor. Cumhuriyet ile birlikte artık iplik ve kağıt fabrikaları da faaliyete geçiyor. Fakat ardından kenevir üretiminin kısıtlanması nedeniyle bu fabrikalar da kapanıyor. 2019 yılından sonraki gelişmeler neticesinde Samsun'un Havza ilçesinde bir fabrika kurulma aşamasına gelindi. Yakın zamanda hizmete girmesi beklenen bu fabrikanın tekstil amaçlı olduğunu söyleyebiliriz. Üniversitemizin bu fabrikadaki misyonu ise ürün geliştirme yönünde ve fabrikanın ham maddesi olan 'Narlı' çeşidini kullanıma sunduk. Yani Üniversite olarak 10 yıl süre ile 'Narlı' çeşidini sözleşme karşılığı fabrika sahibi firmaya devrettik ve artık burada ham madde olarak kullanılacak."

Aytaç, OMÜ'nün tescilli kenevir çeşitleri Vezir ve Narlı'nın Samsun'daki üretimi hakkında ise şunları kaydetti:

"Kalitesiyle öne çıkan 'Vezir' ve 'Narlı', Türkiye'nin tescilli ilk kenevir çeşitleri ve bunlar 2021 yılında resmi olarak kayda geçti. Tescil olduğu yıl, her iki ürün de ticarete konu oldu. Vezir çeşidimiz, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM) tarafından üretilip dağıtılmakta. Vezir çeşidinin bu yıl 9 ton civarında üretimi oldu ve bu üretim kapasitesi ile ilgili sertifikaya sahip ve şu anda 9 tonluk tohumun hemen hemen tamamının satıldığını biliyoruz. Narlı ise ihale ile özel bir firma tarafından satın alındı. Şu anda Narlı'nın üretimi bu firma tarafından yapılıyor ve bu yıl 1 ton civarındaki üretim kapasitesinden ötürü sertifika aldı. Her iki çeşidimizin de hem tohumluk olarak geliştiğini hem de kenevir tarımı içindeki rolünün gittikçe arttığını özellikle vurgulamalıyım. Yanı sıra, ekimlerimiz de devam ediyor. Türkiye'de 20 ilde kenevir tarımına izin veriliyor. Samsun, kenevir tarımından hiç vazgeçmemesi, iklim bakımından elverişli oluşu ve kenevire uygun toprak şartlarına sahip olmasıyla gerçekten stratejik konumda. İlk olma özelliğine sahip modern tekstil fabrikasının da Havza'da kurulacak olması, Samsun'un kenevirdeki öncülüğünü göstermekte."

Kaynak: AA

19 Nisan 2023

Haber Global

Foto: Haber Global

https://haberglobal.com.tr/gundem/omu-kenevirde-samsunun-turkiye-markasi-olmasini-hedefliyor-245195

En çok okunan yayınlar

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik

KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kenevire bağlı uyuşturucu madde üretiminin engellenmesinin sağlanması için izinli kenevir yetiştiriciliğine ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine dair yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kenevir yetiştiriciliği yapılmasına izin verilecek il ve ilçelerin tespitine, yetiştiricilik izinlerinin verilmesine, izinli ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine yönelik uygulanacak işlemler ile gerekli kontrollere ve bu kontrollerde görev alacak personelin niteliklerine yönelik hükümleri kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun 23 üncü maddesine dayanılarak hazı...

Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor!

Aşağıdaki 4 Temmuz 2025 tarihli " Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor! " başlıklı haber yazısı, TibbiKenevir.com sitesinden alıntı yapılmıştır. Türkiye'de tıbbi kenevirin geleceği için tarihi bir adım atıldı! Uzun süredir beklenen ve büyük bir merakla takip edilen  tıbbi kenevir in eczanelerde satışını öngören yasa tasarısı, 3 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'ndan geçerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Bu gelişme, hem hastalar hem de sağlık sektörü için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Yasa Tasarısı Ne Getiriyor? Temel Hükümler Komisyondan geçen " Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ", tıbbi kenevirin kontrollü bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonunu hedefliyor. Tasarının ana hatları şu şekilde özetlenebilir: • Eczanelerde Reçeteli Satış : En önemli değişiklikle...

Konya'nın Kültürel Mirası Yeniden Canlanıyor

Konya'nın kültürel mirası yeniden canlanıyor! Hadim Belediye Başkanı Mehmet Çetiner, ilçenin kültürel mirasını canlandırmayı hedefleyen " İlmek İlmek Anadoludakiler ile Kenevirden Hadim Bezine " projesini inceledi. Muradın Olsun Derneği Başkanı Fatma Çakmak ile birlikte atölyedeki çalışmaları ve makineleri yerinde gören Çetiner, emeği, üretimi ve kültürel mirası buluşturan bu projenin yakında hizmete gireceğini açıkladı. Anadolu'nun köklü kültürel miraslarından biri olan kenevir dokumacılığı, Hadim'de hayata geçirilen " İlmek İlmek Anadoludakiler ile Kenevirden Hadim Bezine " projesiyle yeniden hayat buluyor. Hadim Belediye Başkanı Mehmet Çetiner, proje kapsamında kurulan atölyeyi ve dokuma makinelerini yerinde inceledi. Başkan Çetiner'e, projeyi yürüten Muradın Olsun Sosyal Sanat, Kültür ve Eğitim Dayanışma Derneği'nin Başkanı Fatma Çakmak da eşlik etti. Atölyedeki çalışmaları yakından takip eden Çetiner, projenin hem kültürel bir değeri yaşatac...

Tıbbi Kenevir Büyük bir Fırsat Sunuyor [Video]

ABD, Kanada ve İsviçre’de bugüne kadar 860 bin metrekare tıbbi kenevir serası kuran Enerama , tıbbi kenevir üretimindeki uzmanlığını Türkiye’ye taşıyor. Enerama Çevre Teknolojileri Yönetim Kurulu Başkanı Cem Güvendiren, tıbbi kenevirin hem yerel ekonomiyi için hem de uluslararası pazarlarda rekabet gücü için büyük bir fırsat sunduğunu söyledi. Türkiye’de tıbbi kenevir üretimi, 2024’te Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yayımladığı mevzuatla yeni bir döneme girdi. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından düzenlenen başvuru sürecinde ise 16 üreticiye tıbbi kenevir üretim lisansı verildi. Türkiye’de tıbbi kenevir üretiminde yeterli seviyeye ulaşmadığını söyleyen Enerama Çevre Teknolojileri Yönetim Kurulu Başkanı Cem Güvendiren, “Tıbbi kenevir hem yerel ekonomiyi hem uluslararası pazarlarda ülkelerin rekabet gücünü artıran aynı zamanda tekstilden kağıda, ilaçtan sanayiye kadar geniş kullanım alanına sahip bir ürün. Fakat tıbbi keneviri, bu kadar değerli bir ürün olmasına rağmen, üretim hala iste...

Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri - Bölüm 5 (Kenevir Tarımı Kitabı)

5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri Her ne kadar taksonomistlerle tam bir uyum içerisinde olmasa da kenevir, Cannabinaceae familyası içerisinde Cannabis cinsi içerisinde tek türdür. • Takım : Urticales  • Familya : Cannabinaceae  • Cins : Cannabis  Kenevir sistematik bakımdan aşağıdaki varyetelere sahiptir: • Cannabis sativa var. vulgaris L. (Kültürü yapılan kenevir)  • Cannabis sativa var. indica Lam. (Hint keneviri)  • Cannabis sativa subvar. gigantica (Dev cüsseli kenevir)  • Cannabis sativa var. ruderalis (Yabani kenevir)  Kültürü yapılan kenevir bitkisi diploid yapıda ve 20 kromozomludur. Resim 12. Kenevir Türleri Çok sayıda alt türü bulunan kenevirin, Cannabis sativa L. ssp. vulgaris geçmişte elyaf üretimi için kullanılmaktaydı. Cannabis sativa L. indica alt türü ise daha çok THC içerdiği için narkotik amaçla kullanılmıştır. Doğada kendiliğinden yetişen yabani kenevir ise Cannabis sativa L. ruderalis ’tir. Ancak taksonomik olarak b...