Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Kenevir, Çok Yönlü Bir Bitki


Kenevir (Cannabis sativa), uzun yıllardır çeşitli amaçlar için kullanılan çok yönlü bir bitkidir. Geleneksel olarak, kenevir lifleri, ip, kumaş, kağıt ve inşaat malzemeleri gibi ürünlerin üretiminde kullanılmıştır. Ayrıca, tohumları besleyici bir gıda kaynağı olarak tüketilmiştir. Son yıllarda, kenevirin tıbbi ve endüstriyel uygulamaları yeniden ilgi görmektedir.

Kenevir, çeşitli faydalar sunan çok yönlü bir bitkidir. En önemli faydaları şunlardır:

Çevre dostu ürünler: Kenevir lifleri, pamuk gibi diğer doğal liflerden daha sürdürülebilir bir alternatiftir. Kenevir, su ve toprak kaynaklarına daha az ihtiyaç duyar ve pestisit kullanımına daha az ihtiyaç duyar.

Yenilenebilir enerji kaynağı: Kenevir bitkisinin gövdesi, biyodizel yakıtı üretmek için kullanılabilir.

Tıbbi uygulamalar: Kenevir bitkisinden elde edilen CBD (kannabidiol) ve THC (tetrahidrokannabinol) gibi bileşikler, ağrı, endişe, bulantı ve diğer tıbbi durumların tedavisinde kullanılmaktadır.

Besleyici gıda kaynağı: Kenevir tohumları, protein, esansiyel yağ asitleri, lif ve mineraller açısından zengindir.

İnşaat malzemeleri: Kenevir lifleri, beton ve diğer inşaat malzemelerine güç ve dayanıklılık katmak için kullanılabilir.

Kenevir üretimi

Kenevir, diğer birçok tarım ürünü gibi yetiştirilir. Tohumlar ilkbaharda ekilir ve bitkiler yaklaşık 4 ay içinde hasat edilir. Kenevir yetiştiriciliği için uygun koşullar, ılık iklim, iyi drene edilmiş toprak ve bol güneş ışığıdır.

Kenevir bitkisinin farklı kısımları farklı amaçlar için kullanılır:

Lifler: Gövdeden elde edilir ve ip, kumaş, kağıt ve inşaat malzemeleri gibi ürünlerin üretiminde kullanılır.

Tohumlar: Besleyici bir gıda kaynağıdır ve ayrıca yağ, protein ve diğer ürünlerin üretimi için kullanılır.

Çiçekler: Tıbbi ve rekreasyonel amaçlar için kullanılan CBD ve THC gibi bileşikleri içerir.

Kenevir üretimi, bitkinin genetik yapısı ve yetiştirme koşulları gibi faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir.

Kenevir, çevreye, sağlığa ve ekonomiye fayda sağlayabilecek çok yönlü bir bitkidir. Kenevirin sürdürülebilirlik, tıbbi uygulamalar ve gıda üretimi gibi alanlarda giderek artan bir rol oynaması bekleniyor.

23 Kasım 2024
Ahmet Haydar Tarhanlı

Kaynak: Yeni Mesaj
 

En çok okunan yayınlar

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri - Bölüm 5 (Kenevir Tarımı Kitabı)

5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri Her ne kadar taksonomistlerle tam bir uyum içerisinde olmasa da kenevir, Cannabinaceae familyası içerisinde Cannabis cinsi içerisinde tek türdür. • Takım : Urticales  • Familya : Cannabinaceae  • Cins : Cannabis  Kenevir sistematik bakımdan aşağıdaki varyetelere sahiptir: • Cannabis sativa var. vulgaris L. (Kültürü yapılan kenevir)  • Cannabis sativa var. indica Lam. (Hint keneviri)  • Cannabis sativa subvar. gigantica (Dev cüsseli kenevir)  • Cannabis sativa var. ruderalis (Yabani kenevir)  Kültürü yapılan kenevir bitkisi diploid yapıda ve 20 kromozomludur. Resim 12. Kenevir Türleri Çok sayıda alt türü bulunan kenevirin, Cannabis sativa L. ssp. vulgaris geçmişte elyaf üretimi için kullanılmaktaydı. Cannabis sativa L. indica alt türü ise daha çok THC içerdiği için narkotik amaçla kullanılmıştır. Doğada kendiliğinden yetişen yabani kenevir ise Cannabis sativa L. ruderalis ’tir. Ancak taksonomik olarak b...

Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor!

Aşağıdaki 4 Temmuz 2025 tarihli " Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor! " başlıklı haber yazısı, TibbiKenevir.com sitesinden alıntı yapılmıştır. Türkiye'de tıbbi kenevirin geleceği için tarihi bir adım atıldı! Uzun süredir beklenen ve büyük bir merakla takip edilen  tıbbi kenevir in eczanelerde satışını öngören yasa tasarısı, 3 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'ndan geçerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Bu gelişme, hem hastalar hem de sağlık sektörü için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Yasa Tasarısı Ne Getiriyor? Temel Hükümler Komisyondan geçen " Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ", tıbbi kenevirin kontrollü bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonunu hedefliyor. Tasarının ana hatları şu şekilde özetlenebilir: • Eczanelerde Reçeteli Satış : En önemli değişiklikle...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Endüstriyel Kenevir Sapı Atığının Farklı Bağlayıcılar ile Kenevir Betonu Üretiminde Değerlendirilmesi [Makale]

ENDÜSTRİYEL KENEVİR SAPI ATIĞININ FARKLI BAĞLAYICILAR İLE KENEVİR BETONU ÜRETİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ Murat ŞAHİN İnşaat Mühendisliği Bölümü, Mühendislik - Mimarlık Fakültesi, Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat, TÜRKİYE Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Yıl 2022, Cilt: 10, Sayı: 1, 233 - 243, 31.01.2022 https://doi.org/10.29130/dubited.914963 Araştırma Makalesi ÖZ Geleneksel betonun çevresel etkisini düşürmek için kullanılan yöntemlerden bir tanesi bitki-bazlı agregaların kullanılmasıdır. Kenevir betonu mineral bağlayıcıların kenevir sapı parçaları ile birleştirilmesi ile elde edilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de yetiştirilen atık endüstriyel kenevir saplarının kenevir betonu üretiminde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, üç farklı bağlayıcı (çimento, hidrolik kireç ve kireç) ile yedi farklı bağlayıcı kombinasyonu oluşturulmuştur. Kütlece bir kısım kenevir, iki kısım bağlayıcı ve iki onda bir kısım su içeren kenevir betonlarının birim hacim ağırlığı, basınç daya...

Her İlde Yönetmeliğe Uygun Olarak Kenevir Yetiştirilebilir

İZİNLİ İLLER DIŞINDA DA, HER İLİMİZDE, YÖNETMELİĞE UYGUN OLARAK KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPILABİLİR. KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK  çerçevesinde belirlenen hükümlere uymak şartı ile bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine (Madde 5) birinci fıkrada belirlenen bölgeler dışında da Bakanlıkça izin verilebilir. Yukarıdaki video, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç'ın, 20 Ocak 2018 tarihinde, İstanbul Aydın Üniversitesi'nde gerçekleştirilen 1. ENDÜSTRİYEL KENEVİR FORUMU 'nun Birinci Oturumu'ndaki üçüncü sunum olan " Kenevir Yönetmeliği " başlıklı sunumundan kısa bir alıntıdır. Videonun tamamını izlemek için: https://www.kenevirbirligi.com/2021/11/1-endustriyel-kenevir-forumu-20-ocak.html Prof. Dr. Selim Aytaç'ın sunumunda vurguladığı bu önemli bilginin duyulması, yayılması ve sektörde daha çok kişi tarafından bilinmesi, Türkiye'de Endüstriy...

Kronik Ağrıdan Kansere: 11 Milyar Dolarlık Pazarın Yeni Yıldızı Kenevir

Kronik ağrıdan kansere: 11 milyar dolarlık pazarın yeni yıldızı kenevir (Ahmed Salih'in Timeturk.com'daki 19 Ağustos 2025 tarihli yazısından alıntıdır.) Kenevir, 11 milyar dolarlık küresel pazar hacmiyle tekstilden ilaca uzanan ürün yelpazesi, çevresel faydaları ve kannabinoidlerin tıbbi potansiyeliyle, Türkiye ve dünya için sürdürülebilir kalkınmada dönüştürücü bir güç vadediyor. Görsel Tasarım: Kenevir Birliği AHMED SALİH – TIMETURK ÖZEL Kenevir, M.Ö. 8000'lere uzanan tarihsel kullanımından 2025'te 11 milyar dolarlık küresel pazar hacmine ulaşan potansiyeliyle, tekstilden gıdaya, enerjiden ilaca kadar geniş bir ürün yelpazesi sunarak sürdürülebilir kalkınma için bir “ mucize ” bitki olarak öne çıkıyor. Lif, sap ve tohumlarının atıksız kullanımı, çevre dostu üretimle birleştiğinde, karbon emilimi ve toprak ıslahı gibi faydalarla iklim değişikliğine karşı mücadelede güçlü bir müttefik oluşturuyor. Kannabinoidlerin ağrı, epilepsi ve enflamasyon gibi rahatsızlıklara karşı...

Stratejik Ürün Kenevirde Hem Üretim Hem Verimlilik Artıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarıyla gündeme gelen ve stratejik ürünler arasında yer alan kenevirde hem üretimi hem de verimliliği artırmak için Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar meyvesini veriyor. AA muhabirinin, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgiye göre, ülkede kenevir üretimi ve bu alanda yürütülen çalışmalar son dönemde artış gösterdi. Kenevir tohumu nda üretim geçen yıl bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 70 arttı ve 327 tondan 556 tona ulaştı. Söz konusu üretim 2020'de 273 ton seviyesindeydi. Dalgalı bir seyir izleyen kenevir tohumunda üretim son 5 yılda 1335 tonu buldu. Kenevir lifi üretiminde de söz konusu dönemde artış görüldü. 2020'de 9 ton olan üretim 2021'de 21 ton, 2022'de 31 ton, 2023'te 359 ton olarak hesaplandı. Geçen yıl ise kenevir lifi üretimi bir önceki yıla göre yüzde 238,7 artışla 1216 tona çıktı. Hem tohum hem de lif olarak kenevir ekili alanlarda da artış oldu. ...