Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Kenevir ve Sağlık Alanında Kullanımı [Makale]


KENEVİR VE SAĞLIK ALANINDA KULLANIMI
Ufuk Koca ÇALIŞKAN, Selda YILDIRIM
Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi
Yıl 2020, Cilt: 44, Sayı: 1, 112 - 136, 31.01.2020
Derleme Makale

Öz
Amaç: Kenevir, binlerce yıldır özellikle liflerinden ve tohumları olmak üzere tüm kısımlarından çeşitli amaçlarla (yapı-tekstil malzemesi, kağıt, besin, insan ve hayvan sağlığında ilaç vb.) yararlanılan, ilk kültürü yapılan bitkilerdendir. 1930’lu yıllarda öforik amaçla kullanımının suistimal edilmesi ve ticari kaygılardan dolayı uzun yıllar yasaklı/kısıtlı bitki olarak kalan kenevir, yeni nesil kullanım alanları ve özellikle insan sağlığıyla ilgili etkilerinin bilimsel araştırmalarla kanıtlanmasıyla son yıllarda tekrar ön plana çıkmıştır. Günümüzde pek çok ülke kenevirle ilgili yasaların güncellenmesiyle kenevirin hem endüstriyel hem de medikal etkilerinden faydalanmaya başlamıştır. Ülkemizde ise son yıllarda endüstriyel kenevir üretimi ve kullanımı ile ilgili birtakım gelişmeler yaşanmaktadır.                                 
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada, kenevirin botanik özellikleri, tarihçesi, fitokimyasal içeriği, terapötik kullanımları ve sağlık alanında yapılan bilimsel çalışmalar derlenmiştir.
Sonuç ve Tartışma: Kenevir bitkisinin botanik özellikleri, genel kullanım alanları ile birlikte geçmişten günümüze sağlık alanında kenevirden elde edilen kullanımda olan ilaçlardan örnekler verilerek fitokimyasal içeriği ve etkileri detaylı olarak verilmiştir. Kenevir tohumu yağı ve kökündeki aktif bileşenlere de değinilmiş, kenevirin terapötik kullanımı tartışılmıştır. Hem endüstriyel hem sağlık alanında kullanılan fakat üretimi ve kullanımı ülkemizde kısıtlı olan kenevir ile ilgili yasaların bilimsel destekli olarak yeniden gözden geçirilmesi ülke ekonomisi ve sağlık sektörü için oldukça önemli sonuçlar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler
Cannabis; kenevir, kannabinoitler, kenevir tohumu yağı

⬇️ MAKALENİN TAMAMI ⬇️

























Makale Kaynak:
PDF Dosyası:
 
MAKALE AŞAĞIDAKİ PENCEREDE GÖRÜLMÜYORSA SAYFAYI TEKRAR YÜKLEMEK İÇİN LÜTFEN TIKLAYIN. (Bazı cihazlarda PDF görüntüleyici açılmayabilir.)


En çok okunan yayınlar

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Tıbbi Kenevir Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılacak?

Sağlık Bakanı Memişoğlu açıkladı: Kenevir hangi hastalara verilecek? 3 Ağustos 2025 | Cumhuriyet Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, Meclis'ten geçen " kenevir " yasasıyla ilgili eleştirilere yanıt verdi. Memişoğlu eczanelerden edinilebilecek olan kenevirin hangi hastalara verileceğini açıkladı. TBMM'de tıbbi kenevirin eczanelerde hastalara verilmesi yönünde kanun teklifi kabul edildi. Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu, tıbbi kenevir ve Sağlık Bakanlığı'nın randevu sistemi olan Merkezi Hekim Randevu Sistemi'nde (MHRS) yapılan 'aile hekimine yönlendirme' değişikliğine ilişkin açıklamalarda bulundu.  ''BAĞIMLILIK RİSKİ YOK'' Eczanelerde verilecek olan kenevire ilişkin eleştirilere yanıt veren Memişoğlu, 'bağımlılık riski' ile ilgili “Bağımlılık riski olmayan, ilaç formuna getirilmiş ve hekim kontrolünde kullanılan tıbbi kenevir ürünleri yalnızca Sağlık Bakanlığı onayıyla ve reçeteyle eczanelerde olacak” dedi. HANGİ HASTALARA VERİLECEK? T...

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Yetiştiriciliğine İzin Verilen İller

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Ekim İzni Verilen İller SİVAS VE KONYA İLE BİRLİKTE 21 İZİNLİ İLİMİZ: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat, Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçelerinde izinli kenevir yetiştiriciliği yapılabilir. (1)   Sivas (20. İl ) 2021 üretim yılından itibaren Sivas'a endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (2) Konya (21. İl ) 2024 üretim yılından itibaren Konya’ya endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (3) KAYNAKLAR: (1) Yönetmelikte Yer Alan İlk 19 İzinli İl KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM Yetiştiricilikle İlgili Hükümler Yetiştiricilik izni verilebilecek bölgeler MADDE 5 –(1) İzinli kenevir yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçe...

Tıbbi Kenevir ve Sağlık: Farmakolojik Bir Derleme [Makale]

TIBBİ KENEVİR VE SAĞLIK: FARMAKOLOJİK BİR DERLEME Özge BALPINAR, Selim AYTAÇ Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi Yıl 2021, Cilt: 45, Sayı: 3, 631 - 651, 27.09.2021 https://doi.org/10.33483/jfpau.859372 Derleme Makale ÖZ Amaç: Kenevir antik çağlardan bugüne dek tedavi amaçlı kullanılmakta olan bir bitkidir. Her ne kadar kullanımı içerdiği psikoaktif bileşenler dolayısıyla sınırlandırılmış olsa da, kenevirin tıbbi yönüne dair araştırmalar literatürde oldukça yoğundur. Cannabis sativa L., içerdiği fitokannabinoidler ile endokannabinoid sistemde gen düzeyinde pek çok değişikliğe sebep olabilmektedir. Endokannabinoid sistemin pek çok patolojik durumda potansiyel bir terapötik hedef olabileceğine dair kanıtların derlenmesi hedefiyle bu çalışma ortaya koyulmuştur. Sonuç ve Tartışma : Endokannabinoid sistem içerisinde yer alan reseptörler, endokannabinoidler veya enzimlerin ekspresyon seviyelerinde meydana gelen değişiklikler, Parkinson, Alzheimer, Huntington gibi hastalıkların...

Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor!

Aşağıdaki 4 Temmuz 2025 tarihli " Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor! " başlıklı haber yazısı, TibbiKenevir.com sitesinden alıntı yapılmıştır. Türkiye'de tıbbi kenevirin geleceği için tarihi bir adım atıldı! Uzun süredir beklenen ve büyük bir merakla takip edilen  tıbbi kenevir in eczanelerde satışını öngören yasa tasarısı, 3 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'ndan geçerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Bu gelişme, hem hastalar hem de sağlık sektörü için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Yasa Tasarısı Ne Getiriyor? Temel Hükümler Komisyondan geçen " Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ", tıbbi kenevirin kontrollü bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonunu hedefliyor. Tasarının ana hatları şu şekilde özetlenebilir: • Eczanelerde Reçeteli Satış : En önemli değişiklikle...

Medikal Tekstil Alanında Yenilikçi Bir Proje: Radyasyon Zırhlama ve Antibakteriyel Özellikli Tencel/Kenevir Karışımlı Dokuma Kumaşların Eldesi

Yozgat Bozok Üniversitesi , bilimsel projeleriyle TÜBİTAK’tan destek almaya devam ediyor. Bozok Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü , son bir yıl içerisinde aynı proje ekibi tarafından hazırlanan üçüncü TÜBİTAK projesini kabul ettirdi. Bu kez, medikal tekstil alanında devrim niteliğinde bir projeye imza atıldı. Medikal Tekstil Alanında Yenilikçi Bir Proje: Radyasyon Zırhlama ve Antibakteriyel Kumaşlar Yozgat Bozok Üniversitesi Temel Bilimler ve Sağlık Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Nesrin Korkmaz’ın yürütücülüğünde kabul edilen proje, “ Medikal Kullanım Amaçlı Radyasyon Zırhlama ve Antibakteriyel Özellikli Tencel/Kenevir Karışımlı Dokuma Kumaşların Eldesi, Radyolojik ve Biyolojik Özelliklerinin İncelenmesi ” başlığını taşıyor. TÜBİTAK 1001-Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı kapsamında kabul edilen proje, medikal tekstil alanında yenilikçi bir adım atmayı hedefliyor. Nanoteknoloji ile Geliştirilen Yenilikçi Kumaş Proje, nanotekn...