Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Kenevir ve Sürdürülebilir Gelecek: OMÜ’de Bilim İnsanları Buluştu [#2]

Kenevir ve Sürdürülebilir Gelecek: OMÜ’de Bilim İnsanları Buluştu

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Kenevir Araştırmaları Enstitüsü tarafından düzenlenen “Kenevirde Güncel Yaklaşımlar” paneli, akademisyenler, sektör temsilcileri ve öğrencileri bir araya getirdi.

Etkinlikte, endüstriyel kenevirin ekonomik ve bilimsel potansiyeli ele alınırken, sürdürülebilir gelecek açısından taşıdığı stratejik önem vurgulandı.

Etkinliğe; OMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çetin Kurnaz,OMÜ Genel Sekreteri Prof. Dr. Erhan Burak Pancar, OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç, Oregon Üniversitesi’nden Prof. Dr. Wu Zhaohui, Mühendislik Fakültesi Dekanı Prof Dr. Yıldıray Topçu, OMÜ Yeşilyurt DemirÇelik MYO Müdürü Doç. Dr. Gökhan Demir, yerli ve yabancı akademisyenler, özel sektör temsilcileri ve  öğrenciler katılım sağladı.

Endüstriyel kenevirin ekonomik fırsatlarına dikkat çekildi

Sempozyumun açılış konuşmasını Amerika Birleşik Devletleri Oregon Üniversitesi Kenevir İnovasyon Merkezi Koordinatörü Prof. Dr. Wu Zhaohui yaptı. Konuşmasında, endüstriyel kenevirin küresel tedarik zincirindeki rolüne ve sunduğu ekonomik fırsatlara dikkat çeken Zhaohui, OMÜ ile Oregon Üniversitesi arasında geliştirilen akademik iş birliklerinin önemine vurgu yaptı.

Kenevirin medikal ve endüstriyel kullanımı

OMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çetin Kurnaz, kenevirin insanlık tarihinin en eski tarımsal bitkilerinden biri olduğunu belirterek, özellikle medikal alandaki önemine değindi. “Son 5 yılda yalnızca tıbbi kenevirle ilgili olarak 7 bin 500’den fazla bilimsel makale yayımlandı. Bu da sağlık sektöründe giderek artan ilgiyi gösteriyor.” dedi.

Kurnaz, endüstriyel kenevirin yaklaşık 25 bin farklı ürünün üretiminde kullanıldığını ve küresel pazar değerinin hızla arttığını vurguladı. “2022’de kenevir sektörünün piyasa değeri 7,55 milyar dolar olarak hesaplanırken, 2030’a kadar bu rakamın 75 milyar dolara ulaşması bekleniyor. Kenevir, ekonomik katkısının yanı sıra sürdürülebilir üretim modellerine olan katkısıyla da dikkat çekiyor.” ifadelerini kullandı.

“Türkiye’yi küresel kenevir ekosisteminde önemli bir konuma taşıyacağına inanıyoruz”

Kenevirin stratejik bir tarımsal ürün olduğunu belirten Kurnaz, Türkiye’nin bu alandaki potansiyeline vurgu yaparak, “Bilimsel mükemmeliyet, yenilikçilik ve güçlü kamu-özel sektör iş birlikleri temelinde yürüttüğümüz çalışmaların, Türkiye’yi küresel kenevir ekosisteminde önemli bir konuma taşıyacağına inanıyoruz.” dedi.

Prof. Dr. Selim Aytaç: “Kenevir Sektörü Türkiye’de Yeniden Canlanıyor”

OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç, kenevirin tarih boyunca farklı alanlarda kullanıldığını ancak psikoaktif bileşenleri nedeniyle zaman zaman üretiminin kısıtlandığını belirtti. Son yıllarda düşük psikoaktif madde içeren endüstriyel kenevir türlerinin ıslah edilmesiyle bu bitkinin kullanım alanlarının yeniden genişlediğini ifade etti.

Aytaç, “Kenevir, inşaat sektöründen ilaç endüstrisine, gıdadan polimer malzeme üretimine kadar geniş bir kullanım yelpazesine sahip. Ülkemizde de bu alandaki çalışmalar hız kazanmış durumda.” dedi.

OMÜ’nün kenevir üzerine çalışmalarına 1992 yılında başladığını hatırlatan Aytaç, 2019 yılında kurulan Kenevir Araştırmaları Enstitüsü’nün Tarım ve Islah; Gıda, Yem ve İlaç; Sanayi ve Pazarlama olmak üzere üç ana bilim dalında araştırmalar yürüttüğünü söyledi.

Uluslararası iş birlikleri ve bilimsel sunumlar

Aytaç, enstitünün yalnızca araştırma yapmakla kalmayıp, eğitim faaliyetleri ve kamu bilgilendirme çalışmaları yürüttüğünü belirtti. “Uluslararası gelişmeleri yakından takip ediyor ve iş birliklerimizi artırmayı hedefliyoruz,” diyerek, bu kapsamda ABD Oregon Eyalet Üniversitesi Kenevir İnovasyon Merkezinden akademisyenlerin de etkinliğe katıldığını ekledi.

Sempozyum kapsamında, Oregon Üniversitesi Kenevir İnovasyon Merkezi Koordinatörü Prof. Dr. Wu Zhaohuiendüstriyel kenevir ile ilgili bir sunum gerçekleştirdi. Ayrıca Oregon Üniversitesi’nden Doç. Dr. Serkan Ateş proje kapsamını, Doç. Dr. Massimo Bionaz kenevirin hayvan beslenmesindeki kullanımını, Doç. Dr. Chad Higgins ise kenevir tarımında uygulanan sulama yöntemlerini anlattı.

Panel oturumunun moderatörlüğünü,Ondokuz Mayıs Üniversitesindeki kenevir araştırmalarının öncüsü Prof. Dr. Enver Esendal üstlendi.

TÜBİTAK destekli kenevir islah projesi tanıtıldı

Konferans, aynı zamanda TÜBİTAK 1001 destekli Kenevir Islahı projesinin kapanış lansmanına da ev sahipliği yaptı. OMÜ ve Oregon Üniversitesi iş birliğinin planlanandığı akademik camia ve diğer katılımcılar ile paylaşıldı.

Kenevirden üretilen ürünler tanıtıldı

Farklı ülkelerden akademisyenlerin katılım sağladığı etkinlikte, Samsun Büyük şehir Belediyesi, Samsun Olgunlaşma Enstitüsü ve OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsünün açmış olduğu sergilerde kenevirden üretilen elbiseler, kozmetik ve diğer ürünler de sergilendi. Etkinlik, belgelerin takdimi ve hatıra fotoğrafı çekimiyle sona erdi.

Can Topaloğlu | OMÜ
5 Nisan 2025

Haber ve Fotoğraf Kaynak: Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ)


Kenevirde Güncel Yaklaşımlar Paneli - OMÜ | Ondokuz Mayıs Üniversitesi
Panel Afişi Kaynak:


"Kenevirde Güncel Yaklaşımlar" paneli haber yazısı ve video [#1]:

Fotoğraf(lar):

Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Kenevir Araştırmaları Enstitüsü tarafından düzenlenen “Kenevirde Güncel Yaklaşımlar” panelinden fotoğraflar

Fotoğrafları tek tek ve orijinal boyutunda görmek için: 
 

En çok okunan yayınlar

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde kenevir üretimi yapan üreticiler, kenevir verimini arttırmak için bilgilendirildi. Amasya’da S.S. Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi Başkanı Ümit Yetişir, Kenevir Üretimini canlandırmak için üreticileri bilgilendirmeye devam ediyor. Başkan Yetişir sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi. Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde yer alan kendir (kenevir) fabrikası, Türkiye'de kenevir endüstrisinin yeniden canlandırılması ve geliştirilmesinde kritik bir rol oynuyor. Bu rolü birkaç ana başlık altında ele alabiliriz: Kenevir Üretimini Canlandırma Fabrika, kenevir tarımını teşvik eden bir merkez görevi görüyor. Türkiye'de uzun yıllar boyunca kısıtlamalar ve ekonomik zorluklar nedeniyle unutulmaya yüz tutan kenevir tarımının yeniden canlanması için çiftçilerle sözleşmeli üretim yapıyor. Bu sayede çiftçilere pazarlama ve gelir garantisi sunarak kenevir ekimin...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Türkiye’nin İlk Kenevir Fabrikası 40 Yıl Sonra Yeniden Üretimde [Video]

Türkiye’nin yüzde 100 kenevirden iplik üretimi gerçekleştiren tek tesisi olan Amasya’daki Gümüşhacıköy Kenevir Fabrikası, 40 yıl sonra devletin desteğiyle yeniden ayağa kaldırılarak faaliyete başladı. Pas tutup üzerlerini örümcek ağı saran tesisteki İtalyan marka makineler elden geçirilip Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı’ndan (OKA) sağlanan kaynakla ekonomiye kazandırıldı. Dönemin en modern tekstil makineleri şalter kapatmıştı 1970 yılında faaliyete başlayan Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi el işçiliği ile kenevir ürünleri üretirken işleri büyüterek 1984 yılında kenevir elyafından ip üretmek amacıyla bir fabrika kurdu. Dönemin Tarım ve Köyişleri Bakanının da katıldığı törenle açılan fabrikanın ihtiyaç duyduğu kenevir, Vezirköprü, Hamamözü, Merzifon ve Gümüşhacıköy’den tedarik ediliyordu. Yörede ekili kenevirlerin işlenmesiyle ilk yıllar adından söz ettiren tesiste yüzden fazla kişi istihdam edildi. Ancak sonrasında ham maddenin azalması ve sermayesinin yetersizliği ned...

Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları - Bölüm 3 (Kenevir Tarımı Kitabı)

3. Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları Kenevir doğal olarak THC içerir ve dioik bir bitki olup, gün uzunluğu, sıcaklık gibi çevre koşullarına çok duyarlı bir bitkidir. Değişen çevre koşullarına göre farklı gelişim şekli ve tepki gösterir. Bu sebeple, kenevirden yararlanma beklentisine göre; farklı ortam ve koşullar altında yetiştirmek suretiyle beklenen fayda sağlanmaktadır. Lif amaçlı (sık yetiştirilen) kenevirde Tetrahidrokannabinol (THC) oranı düşük kalırken seyrek yetiştirilen, gün ışığını çok alan, hatta ek ışık kaynağı altında yetiştirilen aynı kenevir genotipinden birkaç katı oranda THC alınabilmektedir. Tablo 2. Endüstriyel Kenevirin Modern Kullanım Alanları Kenevir üzerine yapılan araştırmalar, yetiştirme tekniği, tekstil sektörü, biyopolimer - biyoplastik ve çeşit ıslahı konularında yoğunlaşmaktadır. Bugüne kadar Avrupa’da tescil edilen 69 kenevir çeşidinin yarıya yakını son 10 yılda gerçekleştirilmiştir. Tescil edilen çeşitlerin çoğunluğu monoik (hermafrodit) çeşitlerdi...

Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik

KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kenevire bağlı uyuşturucu madde üretiminin engellenmesinin sağlanması için izinli kenevir yetiştiriciliğine ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine dair yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kenevir yetiştiriciliği yapılmasına izin verilecek il ve ilçelerin tespitine, yetiştiricilik izinlerinin verilmesine, izinli ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine yönelik uygulanacak işlemler ile gerekli kontrollere ve bu kontrollerde görev alacak personelin niteliklerine yönelik hükümleri kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun 23 üncü maddesine dayanılarak hazı...

Türkiye’de Kenevir Yetiştiriciliğinin Ekonomik Olarak Yapılabilirliği: Samsun İli Vezirköprü İlçesi Örneği [Makale]

TÜRKİYE’DE KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİNİN EKONOMİK OLARAK YAPILABİLİRLİĞİ: SAMSUN İLİ VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ ÖRNEĞİ Mehmet AYDOĞAN, Yunus Emre TERZİ, Şahin GİZLENCİ, Mustafa ACAR, Alpay ESEN, Hüseyin MERAL Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Yıl 2020, Cilt 35, Sayı 1, 35 - 50, 14.02.2020 Araştırma Makalesi ÖZ Bu çalışma endüstriyel kenevir yetiştiriciliğinin ekonomik olarak yapılabilirliğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın ana materyalini Vezirköprü ilçesinde gayeli olarak seçilen 15 kenevir işletmesinden anket ve mülakat yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Analizlerde kullanılan veriler 2018 - 2019 üretim sezonunu kapsamaktadır. Kenevir işletmeleri, kenevir üretim amaçlarına göre gruplara ayrılmış ve birim alandan elde ettikleri kâr açısından karşılaştırılmıştır. Dünya ve Türkiye kenevir ekim alanları ile ithalatındaki gelecek dönemli öngörülerin yapılmasında çift üstel düzeltme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada, Vezirköprü ilçesinde kenevir tarımının; aynı bitkid...