Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Samsun'da "Kenevirde Güncel Yaklaşımlar" Çalıştayı Düzenlendi [Video]


Prof. Dr. Selim Aytaç: "Kenevir sektörü ülkemizde yeniden canlanıyor"

"Kenevirde Güncel Yaklaşımlar Çalıştayı"nda konuşan Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç, "Kenevir, inşaat sektöründen ilaç endüstrisine, gıdadan polimer malzeme üretimine kadar geniş bir yelpazede kullanım imkânı buluyor. Ülkemizde de bu alandaki çalışmalar hız kazanmış durumda" dedi.

OMÜ Kenevir Araştırmaları Enstitüsü ile Amerika Oregon Üniversitesi Kenevir İnovasyon Merkezi arasındaki öğrenci, öğretim üyesi, proje iş birlikleri ve deneyim paylaşımları yapmak amacıyla "Kenevirde Güncel Yaklaşımlar Çalıştayı" düzenlendi. 

Prof. Dr. Selim Aytaç: "Kenevir sektörü ülkemizde yeniden canlanıyor"

Atatürk Kongre Kültür Merkezi’nde gerçekleştirilen çalıştayda ilk olarak konuşan Prof. Dr. Selim Aytaç, "Kenevir sektörü ülkemizde yeniden canlanıyor. Kenevir tarih boyunca birçok alanda kullanıldı ancak psikoaktif kanabinoid içeriği nedeniyle zaman zaman geri plana itildi. Son yıllarda düşük psikoaktif madde içeren endüstriyel kenevir türlerinin ıslah edilmesiyle birlikte, bu değerli bitkinin kullanım alanlarının giderek arttı. Özellikle son on yılda birçok ülke kenevirle ilgili mevzuatlarını yeniden düzenledi. Kenevir, inşaat sektöründen ilaç endüstrisine, gıdadan polimer malzeme üretimine kadar geniş bir yelpazede kullanım imkânı buluyor. Ülkemizde de bu alandaki çalışmalar hız kazanmış durumda. Ondokuz Mayıs Üniversitesi’nin kenevir üzerine çalışmalarına 1992 yılında bir doktora tezi ile başladı. Üniversite bu alandaki küresel gelişmeleri yakından takip ediyor. 2019 yılında kurulan Kenevir Araştırmaları Enstitüsü bünyesinde, tarım ve ıslah, gıda, yem ve ilaç, sanayi ve pazarlama olmak üzere üç ana bilim alanında çalışmalar yürütülüyor. Araştırmalarda hem üniversite bünyesindeki akademisyenler hem de Samsun ve Türkiye genelindeki paydaşlar yer alıyor. Enstitü olarak güncel sorunlara yönelik araştırmaların yanı sıra eğitim çalışmaları, lisansüstü programlar ve kamu bilgilendirme faaliyetleri yürütüyoruz. Uluslararası gelişmeleri yakından takip ediyor ve iş birliklerini artırmayı hedefliyoruz" diye konuştu.

Samsun'da "Kenevirde Güncel Yaklaşımlar Çalıştayı" Düzenlendi

"7 bin 500 bilimsel makale yayımlandı"

OMÜ Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Çetin Kurnaz ise "Kenevir, insanlık tarihinin en eski tarımsal bitkilerinden biridir. Önceleri sadece giyecek ve lif gereksinimini karşılamak için kullanılan kenevir, zamanla gıda, tekstil, tıp, kozmetik, inşaat, otomotiv ve biyoteknoloji gibi birçok farklı alanda da önemli bir yer edinmiştir. Çeşitli yasal düzenlemeler nedeniyle bir dönem göz ardı edilen bu değerli bitki, günümüzde bilimsel araştırmaların ışığında yeniden hak ettiği değeri kazanmaktadır. Özellikle medikal alanda kenevirin tedavi edici etkileri üzerine yapılan çalışmalar, umut verici sonuçlar ortaya koymaktadır. Son 5 yılda yalnızca tıbbi kenevirle ilgili olarak PubMed veri tabanında yaklaşık 7 bin 500 bilimsel makale yayımlanmıştır. Bu rakam, kenevirin medikal araştırmalar açısından ne kadar büyük bir ilgi gördüğünü ve sağlık sektöründe önemli bir yer edinmeye başladığını göstermektedir. Endüstriyel kenevirin yaklaşık 25 bin farklı ürünün üretiminde kullanılması nedeniyle küresel pazar büyüklüğü her geçen yıl artmaktadır. Bugün gelinen noktada; kenevir lifi pazar değeri, 2022 yılında 7,55 milyar ABD dolar iken, 2030 yılına kadar bu değerin 10 kat artması beklenmektedir. Günümüzde sadece ekonomik potansiyeli değil, aynı zamanda sürdürülebilir üretim modellerine katkısı ve çevre dostu özelliklerinin olması, keneviri ekolojik dengeyi koruma noktasında geleneksel lifli bitkilere kıyasla daha stratejik bir alternatif haline getirmektedir. Kenevir yetiştirildiği alanlarda daha fazla karbon yakalayarak karbon ayak izini azaltmaktadır. Yetiştirilmesinde daha az su tüketimine ve daha az kimyasal gübre veya pestisit kullanımına ihtiyaç duyulmaktadır. İnşaat sektöründe kullanılan kenevir bazlı biyokompozitler ve yalıtım malzemeleri, karbon depolama kapasitesi sayesinde çevre dostu yapı malzemeleri olarak öne çıkmaktadır. Plastik kirliliğine çözüm olarak, biyo-bozunur kenevir bazlı plastikler, geleneksel fosil bazlı plastiklere sürdürülebilir bir alternatif oluşturmaktadır.

Bütün bu veriler, kenevirin yalnızca ekonomik bir değer değil, aynı zamanda çevresel sürdürülebilirliğe katkı sağlayan stratejik bir kaynak olduğunu göstermektedir" şeklinde konuştu.

Konuşmaların ardından Amerika Birleşik Devletleri Oregon Üniversitesi Kenevir İnovasyon Merkezinin koordinatörü Prof. Dr. Wu Zhaohu da bir sunum yaptı. Sunumun ardından Doç. Dr. Serkan Ateş (Oregon Ünv.): Genel Tanıtım ve Projenin Kapsamı, Doç. Dr. Massimo Bionaz (Oregon Ünv.): Kenevirin Hayvan Beslenmesinde Potansiyel Kullanımı, Doç. Dr. Chat Higgins (Oregon Ünv.): Kenevirde Sulama Yöntemi ile ilgili panel verdi.

Çalıştayda ayrıca kenevirden yapılan elbise, örgü ve kozmetik ürünler de sergilendi. Gerçekleştirilen etkinliğe ayrıca Oregon Üniversitesi, ABD Tarım Bakanlığı, Fransa ve Norveç’ten akademisyenler de katıldı.

4 Nisan 2025

Haber ve Fotoğraf Kaynak: İHA

Video: İHA | Samsun Canlı Haber
Video Yayın Tarihi: 4 Nisan 2025
 
Diğer Haber Kaynakları:
 

En çok okunan yayınlar

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde kenevir üretimi yapan üreticiler, kenevir verimini arttırmak için bilgilendirildi. Amasya’da S.S. Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi Başkanı Ümit Yetişir, Kenevir Üretimini canlandırmak için üreticileri bilgilendirmeye devam ediyor. Başkan Yetişir sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi. Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde yer alan kendir (kenevir) fabrikası, Türkiye'de kenevir endüstrisinin yeniden canlandırılması ve geliştirilmesinde kritik bir rol oynuyor. Bu rolü birkaç ana başlık altında ele alabiliriz: Kenevir Üretimini Canlandırma Fabrika, kenevir tarımını teşvik eden bir merkez görevi görüyor. Türkiye'de uzun yıllar boyunca kısıtlamalar ve ekonomik zorluklar nedeniyle unutulmaya yüz tutan kenevir tarımının yeniden canlanması için çiftçilerle sözleşmeli üretim yapıyor. Bu sayede çiftçilere pazarlama ve gelir garantisi sunarak kenevir ekimin...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Türkiye’nin İlk Kenevir Fabrikası 40 Yıl Sonra Yeniden Üretimde [Video]

Türkiye’nin yüzde 100 kenevirden iplik üretimi gerçekleştiren tek tesisi olan Amasya’daki Gümüşhacıköy Kenevir Fabrikası, 40 yıl sonra devletin desteğiyle yeniden ayağa kaldırılarak faaliyete başladı. Pas tutup üzerlerini örümcek ağı saran tesisteki İtalyan marka makineler elden geçirilip Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı’ndan (OKA) sağlanan kaynakla ekonomiye kazandırıldı. Dönemin en modern tekstil makineleri şalter kapatmıştı 1970 yılında faaliyete başlayan Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi el işçiliği ile kenevir ürünleri üretirken işleri büyüterek 1984 yılında kenevir elyafından ip üretmek amacıyla bir fabrika kurdu. Dönemin Tarım ve Köyişleri Bakanının da katıldığı törenle açılan fabrikanın ihtiyaç duyduğu kenevir, Vezirköprü, Hamamözü, Merzifon ve Gümüşhacıköy’den tedarik ediliyordu. Yörede ekili kenevirlerin işlenmesiyle ilk yıllar adından söz ettiren tesiste yüzden fazla kişi istihdam edildi. Ancak sonrasında ham maddenin azalması ve sermayesinin yetersizliği ned...

Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları - Bölüm 3 (Kenevir Tarımı Kitabı)

3. Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları Kenevir doğal olarak THC içerir ve dioik bir bitki olup, gün uzunluğu, sıcaklık gibi çevre koşullarına çok duyarlı bir bitkidir. Değişen çevre koşullarına göre farklı gelişim şekli ve tepki gösterir. Bu sebeple, kenevirden yararlanma beklentisine göre; farklı ortam ve koşullar altında yetiştirmek suretiyle beklenen fayda sağlanmaktadır. Lif amaçlı (sık yetiştirilen) kenevirde Tetrahidrokannabinol (THC) oranı düşük kalırken seyrek yetiştirilen, gün ışığını çok alan, hatta ek ışık kaynağı altında yetiştirilen aynı kenevir genotipinden birkaç katı oranda THC alınabilmektedir. Tablo 2. Endüstriyel Kenevirin Modern Kullanım Alanları Kenevir üzerine yapılan araştırmalar, yetiştirme tekniği, tekstil sektörü, biyopolimer - biyoplastik ve çeşit ıslahı konularında yoğunlaşmaktadır. Bugüne kadar Avrupa’da tescil edilen 69 kenevir çeşidinin yarıya yakını son 10 yılda gerçekleştirilmiştir. Tescil edilen çeşitlerin çoğunluğu monoik (hermafrodit) çeşitlerdi...

Kenevir Yetiştiriciliği ve Kontrolü Hakkında Yönetmelik

KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı, kenevire bağlı uyuşturucu madde üretiminin engellenmesinin sağlanması için izinli kenevir yetiştiriciliğine ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine dair yapılacak işlemlere ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. Kapsam MADDE 2 – (1) Bu Yönetmelik, kenevir yetiştiriciliği yapılmasına izin verilecek il ve ilçelerin tespitine, yetiştiricilik izinlerinin verilmesine, izinli ve izinsiz kenevir yetiştiriciliğine yönelik uygulanacak işlemler ile gerekli kontrollere ve bu kontrollerde görev alacak personelin niteliklerine yönelik hükümleri kapsar. Dayanak MADDE 3 – (1) Bu Yönetmelik; 3/6/2011 tarihli ve 639 sayılı Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 28 inci maddesi ile 12/6/1933 tarihli ve 2313 sayılı Uyuşturucu Maddelerin Murakabesi Hakkında Kanunun 23 üncü maddesine dayanılarak hazı...

Türkiye’de Kenevir Yetiştiriciliğinin Ekonomik Olarak Yapılabilirliği: Samsun İli Vezirköprü İlçesi Örneği [Makale]

TÜRKİYE’DE KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİNİN EKONOMİK OLARAK YAPILABİLİRLİĞİ: SAMSUN İLİ VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ ÖRNEĞİ Mehmet AYDOĞAN, Yunus Emre TERZİ, Şahin GİZLENCİ, Mustafa ACAR, Alpay ESEN, Hüseyin MERAL Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Yıl 2020, Cilt 35, Sayı 1, 35 - 50, 14.02.2020 Araştırma Makalesi ÖZ Bu çalışma endüstriyel kenevir yetiştiriciliğinin ekonomik olarak yapılabilirliğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın ana materyalini Vezirköprü ilçesinde gayeli olarak seçilen 15 kenevir işletmesinden anket ve mülakat yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Analizlerde kullanılan veriler 2018 - 2019 üretim sezonunu kapsamaktadır. Kenevir işletmeleri, kenevir üretim amaçlarına göre gruplara ayrılmış ve birim alandan elde ettikleri kâr açısından karşılaştırılmıştır. Dünya ve Türkiye kenevir ekim alanları ile ithalatındaki gelecek dönemli öngörülerin yapılmasında çift üstel düzeltme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada, Vezirköprü ilçesinde kenevir tarımının; aynı bitkid...