Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

"Kenevirin Sahada Üretilmesini İstiyorsak, Diğer Alternatif Ürünlere Göre Daha Kârlı Hale Getirmemiz Lazım"

Endüstriyel Kenevir - Yozgat Bozok Üniversitesi

Prof. Dr. Güngör Yılmaz: "Kenevirin sahada üretilmesini istiyorsak, diğer alternatif ürünlere göre daha karlı hale getirmemiz lazım"

Yozgat Bozok Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Güngör Yılmaz, son zamanlarda stratejik bir tarım ürünü olarak ülke gündeminde yer alan kenevirin üretiminin yaygınlaştırılması gerektiğine dikkati çekti. Yılmaz, "Havza bazlı ya da o havzalardaki hangi ürünün gelişmesi isteniyorsa onların desteklenmesine dayalı model konusuna biz katkı veriyoruz, doğru buluyoruz. Ancak Yozgat'ta desteklenen ürünler içerisinde ya da desteklenecek, destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz" dedi.

'Endüstriyel kenevir' alanında ihtisas üniversitesi olan Yozgat Bozok Üniversitesi'nde, tekstilden otomobil sektörüne, inşaat malzemelerinden kozmetik ürünlere, biyokütle yoluyla enerji sektöründen gıda sanayine kadar birçok kullanım alanı bulunan endüstriyel kenevirin ekonomiye kazandırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Yozgat merkez, Boğazlıyan ve Yerköy ilçesinde belirli alanlarda araştırmalarda değerlendirmek üzere üniversite tarafından kenevir ekimi gerçekleştiriliyor. Kenevirin ekonomiye kazandırılabilmesi ve üretimin artırılabilmesi için desteklenen tarımsal ürünler kategorisine dahil edilmesi gerektiği kaydedildi.

Yozgat Bozok Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Güngör Yılmaz, kenevir bitkisinin tarih boyunca gıda dışı kullanılan bitkiler arasında yer aldığını belirterek, şöyle konuştu:

"Özellikle gıda dışı amaçlı kullanılan bitkiler içerisinde belki de ilk bitki. Milattan önce bile dünyanın ilk farmakopesinde yani ilaçla ilgili sağlık tedaviye yönelik bir rehberde yer alan bitkilerden bir tanesi. Orta Asya'da da aslında keneviri ilk kullananlardan birisi Türkler olmuş, Osmanlı arşivlerinde bunlarla ilgili kayıtlar var. Osmanlı arşivlerinde kenevir için kendir, ketkan, hatta keten böyle karışıklıklarda oluyor ama bu isimlerle de kullanılmış. Yozgat kenevir konusunda eski bir geçmişi olan ilimiz. 1961’de tek sözleşmesi, bu uluslararası bir sözleşme, kenevirin de kısıtlandığı, uyuşturucularla mücadele kapsamında bir sözleşme. Orası milat, o yıllarda Türkiye'de 5 bin ton kadar kenevir tohumu üretilirdi ve Yozgat bunu en çok üreten illerden biriydi, tohum amaçlı, gıda sektöründe kullanıma yönelik. O yüzden bu bölgede kenevir, çedene, kavurga çerez olarak kullanımı eskiden beri var.''

"Kompozit malzemeler geliştirme merkezi kurulacak"

Prof. Dr. Yılmaz, üniversite bünyesinde kompozit malzemeler geliştirme merkezi kurulacağına vurgu yaparak, şunları söyledi:

"TÜBİTAK'a bir proje sunuldu, ilaç etkin maddeleri üzerinde çalışmalar yapılmak üzere, çok ciddi bir proje. Orada birkaç arkadaşımız bu projede görev almak üzere talip oldular. Şu anda o proje değerlendirme aşamasında. Biz üniversite olarak ilaç etkin maddeleri, yeni ilaç geliştirme, yeni sentez maddeler geliştirme, kenevir esaslı, bunlarla ilgili de çalışmalar planlıyoruz, sahadayız. Bu proje kabul edilirse bu konuda daha organize çalışmalara imza atmış olacağız. Bir taraftan da bizi bazı ajanslar da destekliyor. Örneğin KOP bölgesinde yer alan bir iliz, sekiz ilden bir tanesiyiz. KOP Bölge Kalkınma İdaresi bize bu konuyla ilgili, kenevirle ilgili bir Kompozit Araştırmaları Merkezi, bir nevi bir mükemmeliyet merkezi gibi bir merkez oluşturma konusunda teklifte bulundu, biz onlara bir proje sunduk. Rektörümüzün bize verdiği yeni bir habere göre; Sanayi Bakanlığı da bunu onayladı. Önümüzdeki 2025 yılının ilk bütçeler serbest bırakıldığında Konya Ovası Bölge Kalkınma İdaresi destekli bir mükemmeliyet, kenevir mükemmeliyet merkezi, kompozit malzemeler geliştirme merkezi diyelim adına, böyle bir merkez de devreye girmiş olacak."

"Destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz"

Havza bazlı destek verilen tarım ürünleri arasında kenevirin bulunmamasının bir eksiklik olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kenevir ihtisas üniversitesiyiz. Bu bölgede kenevirle ilgili araştırmalar yapıyoruz. Üretimle üreticiyle iç içeyiz. Geleceğe dair burada sanayi sektörünün kurulması kenevir işleyen sektörün oluşması ve sahada üretimin yapılması konusunda çalışmalarımız var, önerilerimiz var, yönlendirmelerimiz var. Ancak en son oluşturulan destekleme sistemine dair bir serzenişimizi de ifade etmek isterim. Havza bazlı ya da o havzalardaki hangi ürünün gelişmesi isteniyorsa onların desteklenmesine dayalı model konusuna biz katkı veriyoruz, doğru buluyoruz. Ancak Yozgat'ta desteklenen ürünler içerisinde ya da desteklenecek, destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz. Neden; kenevir bu bölgenin eski ürünlerindendir diyoruz. İzin verilen 21 ilden bir tanesiyiz diyoruz. Burada bir ihtisas üniversitesi var diyoruz. Keneviri o zaman nasıl geliştireceğiz, destek vermezseniz? Hiçbir ülke yeni bir ürünü geliştirebilmek için, destek vermeksizin yol aldığı, mesafe kat ettiği görülmemiş. Dolayısıyla biz kenevirin sahada üretilmesini istiyorsak, diğer alternatif ürünlere göre, daha karlı hale getirmemiz lazım."

Haber: Seyfi Çelikkaya | ANKA

06 Aralık 2024

Kaynak (ve daha detaylı bilgi için haber videosu): ANKA Haber Ajansı
 

En çok okunan yayınlar

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri - Bölüm 5 (Kenevir Tarımı Kitabı)

5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri Her ne kadar taksonomistlerle tam bir uyum içerisinde olmasa da kenevir, Cannabinaceae familyası içerisinde Cannabis cinsi içerisinde tek türdür. • Takım : Urticales  • Familya : Cannabinaceae  • Cins : Cannabis  Kenevir sistematik bakımdan aşağıdaki varyetelere sahiptir: • Cannabis sativa var. vulgaris L. (Kültürü yapılan kenevir)  • Cannabis sativa var. indica Lam. (Hint keneviri)  • Cannabis sativa subvar. gigantica (Dev cüsseli kenevir)  • Cannabis sativa var. ruderalis (Yabani kenevir)  Kültürü yapılan kenevir bitkisi diploid yapıda ve 20 kromozomludur. Resim 12. Kenevir Türleri Çok sayıda alt türü bulunan kenevirin, Cannabis sativa L. ssp. vulgaris geçmişte elyaf üretimi için kullanılmaktaydı. Cannabis sativa L. indica alt türü ise daha çok THC içerdiği için narkotik amaçla kullanılmıştır. Doğada kendiliğinden yetişen yabani kenevir ise Cannabis sativa L. ruderalis ’tir. Ancak taksonomik olarak b...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Her İlde Yönetmeliğe Uygun Olarak Kenevir Yetiştirilebilir

İZİNLİ İLLER DIŞINDA DA, HER İLİMİZDE, YÖNETMELİĞE UYGUN OLARAK KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ YAPILABİLİR. KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK  çerçevesinde belirlenen hükümlere uymak şartı ile bilimsel araştırma amacıyla ana veya tali bitki olarak kenevir yetiştiriciliğine (Madde 5) birinci fıkrada belirlenen bölgeler dışında da Bakanlıkça izin verilebilir. Yukarıdaki video, Ondokuz Mayıs Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Selim Aytaç'ın, 20 Ocak 2018 tarihinde, İstanbul Aydın Üniversitesi'nde gerçekleştirilen 1. ENDÜSTRİYEL KENEVİR FORUMU 'nun Birinci Oturumu'ndaki üçüncü sunum olan " Kenevir Yönetmeliği " başlıklı sunumundan kısa bir alıntıdır. Videonun tamamını izlemek için: https://www.kenevirbirligi.com/2021/11/1-endustriyel-kenevir-forumu-20-ocak.html Prof. Dr. Selim Aytaç'ın sunumunda vurguladığı bu önemli bilginin duyulması, yayılması ve sektörde daha çok kişi tarafından bilinmesi, Türkiye'de Endüstriy...

Konya Kulu'da 15 Dekarlık Tarım Arazisine İlk Kez Endüstriyel Kenevir Ekimi Yapıldı

Konya’da bir ilçe daha suyu az tüketen ürüne yöneldi Konya’nın Kulu ilçesinde 15 dekarlık tarım arazisine ilk kez endüstriyel kenevir ekimi yapıldı. Düşük su tüketimi ve yüksek verimiyle dikkat çeken bu ürün, bölge çiftçisinin yeni umudu olarak görülüyor. Konya ’nın Kulu ilçesi, bölge tarımı açısından yeni bir döneme adım attı. Kulu’ya bağlı bir tarlada, 15 dekarlık alana ilçenin ilk endüstriyel kenevir ekimi gerçekleştirildi. Tarla sahibi Ahmet Öcüt’e ait alanda yapılan ekim, Kulu Anadolu Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Başkanı Tayyip Öcüt’ün öncülüğünde ve Cumhurbaşkanlığı’nın yasal izni çerçevesinde hayata geçirildi. Endüstriyel kenevirin dekar başına 50 kilogram oranında ekildiği ve yaklaşık 100 gün sonra hasadının yapılacağı bildirildi. Kooperatif Başkanı Tayyip Öcüt yaptığı açıklamada, “Kenevir, az su tüketimi ve çok yönlü kullanım alanlarıyla geleceğin stratejik ürünlerinden biridir. Bu ekim, sadece bir başlangıç. Kulu çiftçisiyle birlikte üretimi büyütmeye, ilçemizi keneviri...

Dünya’da Yükselen Değer; Endüstriyel Kenevir (Cannabis sativa L.) [Makale]

DÜNYA’DA YÜKSELEN DEĞER; ENDÜSTRİYEL KENEVİR ( Cannabis sativa L.) Güngör YILMAZ, Levent YAZICI Bozok Tarım ve Doğa Bilimleri Dergisi Cilt: 1, Sayı: 1, Sayfa: 54-61 (2022) Derleme Makalesi Anahtar Kelimeler Kenevir, Cannabis sativa L., CBD, Kenevir lifi, Kenevirin kullanım alanları Öz:  Kenevir ( Cannabis sativa L.) günümüzde pek çok farklı alanda kullanılan önemli bir endüstri bitkisidir. Dünyada bu bitkinin kullanımı ve önemi son yıllarda gittikçe yaygınlaşmaktadır. Anavatanı Orta Asya olan kenevir, doğada yaygın olarak bulunmaktadır. Kenevir bitkisinden elde edilen lif, tohum, sap, kök, yaprak ve çiçekler birçok farklı sektörde değerlendirilmektedir. Uzun yıllar boyunca lifleri dokuma, ip, urgan, halat vb. amaçlar için kullanılmıştır. Çeşitli tür ve alt türleri olan bu bitkinin, bazı türleri uyuşturucu amacıyla yasadışı kullanılmaktadır. Bu yüzden dünyada son yüzyıl içinde muhtelif zamanlarda yasaklamalarla karşılaşmıştır. Kenevir, son yirmi yılda yeniden önemi artan bitkiler...

TBMM’den Geçti: Tıbbi Kenevir Artık Eczanelerde Satılacak [Video]

TBMM’den geçti: Tıbbi kenevir artık eczanelerde satılacak! Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, yasalaştı mı? 21 Temmuz 2025 | Hürriyet Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen yeni yasa ile tıbbi kenevir ürünlerinin eczanelerde reçeteli olarak satılmasının önü açıldı. Kronik ağrılardan epilepsiye, kanser tedavisinden nörolojik rahatsızlıklara kadar geniş bir yelpazede umut vadeden tıbbi kenevir , Sağlık Bakanlığı’nın sıkı denetimi altında yalnızca eczanelerde erişilebilir olacak. Peki, Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, hangi tedavilerde kullanılır? Türkiye, sağlık sektöründe çığır açan bir kararla tıbbi kenevirin eczanelerde satışını yasallaştırdı. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen “ Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ” ile tıbbi kenevir bazlı ürünlerin kontrollü bir şekilde hastalara ulaştırılması hedefleniyor. Uyuşturucu etkisi olmayan, düşük THC (tetrahidrokannabinol) oranına sahip...