Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

"Kenevirin Sahada Üretilmesini İstiyorsak, Diğer Alternatif Ürünlere Göre Daha Kârlı Hale Getirmemiz Lazım"

Endüstriyel Kenevir - Yozgat Bozok Üniversitesi

Prof. Dr. Güngör Yılmaz: "Kenevirin sahada üretilmesini istiyorsak, diğer alternatif ürünlere göre daha karlı hale getirmemiz lazım"

Yozgat Bozok Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Güngör Yılmaz, son zamanlarda stratejik bir tarım ürünü olarak ülke gündeminde yer alan kenevirin üretiminin yaygınlaştırılması gerektiğine dikkati çekti. Yılmaz, "Havza bazlı ya da o havzalardaki hangi ürünün gelişmesi isteniyorsa onların desteklenmesine dayalı model konusuna biz katkı veriyoruz, doğru buluyoruz. Ancak Yozgat'ta desteklenen ürünler içerisinde ya da desteklenecek, destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz" dedi.

'Endüstriyel kenevir' alanında ihtisas üniversitesi olan Yozgat Bozok Üniversitesi'nde, tekstilden otomobil sektörüne, inşaat malzemelerinden kozmetik ürünlere, biyokütle yoluyla enerji sektöründen gıda sanayine kadar birçok kullanım alanı bulunan endüstriyel kenevirin ekonomiye kazandırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Yozgat merkez, Boğazlıyan ve Yerköy ilçesinde belirli alanlarda araştırmalarda değerlendirmek üzere üniversite tarafından kenevir ekimi gerçekleştiriliyor. Kenevirin ekonomiye kazandırılabilmesi ve üretimin artırılabilmesi için desteklenen tarımsal ürünler kategorisine dahil edilmesi gerektiği kaydedildi.

Yozgat Bozok Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Güngör Yılmaz, kenevir bitkisinin tarih boyunca gıda dışı kullanılan bitkiler arasında yer aldığını belirterek, şöyle konuştu:

"Özellikle gıda dışı amaçlı kullanılan bitkiler içerisinde belki de ilk bitki. Milattan önce bile dünyanın ilk farmakopesinde yani ilaçla ilgili sağlık tedaviye yönelik bir rehberde yer alan bitkilerden bir tanesi. Orta Asya'da da aslında keneviri ilk kullananlardan birisi Türkler olmuş, Osmanlı arşivlerinde bunlarla ilgili kayıtlar var. Osmanlı arşivlerinde kenevir için kendir, ketkan, hatta keten böyle karışıklıklarda oluyor ama bu isimlerle de kullanılmış. Yozgat kenevir konusunda eski bir geçmişi olan ilimiz. 1961’de tek sözleşmesi, bu uluslararası bir sözleşme, kenevirin de kısıtlandığı, uyuşturucularla mücadele kapsamında bir sözleşme. Orası milat, o yıllarda Türkiye'de 5 bin ton kadar kenevir tohumu üretilirdi ve Yozgat bunu en çok üreten illerden biriydi, tohum amaçlı, gıda sektöründe kullanıma yönelik. O yüzden bu bölgede kenevir, çedene, kavurga çerez olarak kullanımı eskiden beri var.''

"Kompozit malzemeler geliştirme merkezi kurulacak"

Prof. Dr. Yılmaz, üniversite bünyesinde kompozit malzemeler geliştirme merkezi kurulacağına vurgu yaparak, şunları söyledi:

"TÜBİTAK'a bir proje sunuldu, ilaç etkin maddeleri üzerinde çalışmalar yapılmak üzere, çok ciddi bir proje. Orada birkaç arkadaşımız bu projede görev almak üzere talip oldular. Şu anda o proje değerlendirme aşamasında. Biz üniversite olarak ilaç etkin maddeleri, yeni ilaç geliştirme, yeni sentez maddeler geliştirme, kenevir esaslı, bunlarla ilgili de çalışmalar planlıyoruz, sahadayız. Bu proje kabul edilirse bu konuda daha organize çalışmalara imza atmış olacağız. Bir taraftan da bizi bazı ajanslar da destekliyor. Örneğin KOP bölgesinde yer alan bir iliz, sekiz ilden bir tanesiyiz. KOP Bölge Kalkınma İdaresi bize bu konuyla ilgili, kenevirle ilgili bir Kompozit Araştırmaları Merkezi, bir nevi bir mükemmeliyet merkezi gibi bir merkez oluşturma konusunda teklifte bulundu, biz onlara bir proje sunduk. Rektörümüzün bize verdiği yeni bir habere göre; Sanayi Bakanlığı da bunu onayladı. Önümüzdeki 2025 yılının ilk bütçeler serbest bırakıldığında Konya Ovası Bölge Kalkınma İdaresi destekli bir mükemmeliyet, kenevir mükemmeliyet merkezi, kompozit malzemeler geliştirme merkezi diyelim adına, böyle bir merkez de devreye girmiş olacak."

"Destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz"

Havza bazlı destek verilen tarım ürünleri arasında kenevirin bulunmamasının bir eksiklik olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kenevir ihtisas üniversitesiyiz. Bu bölgede kenevirle ilgili araştırmalar yapıyoruz. Üretimle üreticiyle iç içeyiz. Geleceğe dair burada sanayi sektörünün kurulması kenevir işleyen sektörün oluşması ve sahada üretimin yapılması konusunda çalışmalarımız var, önerilerimiz var, yönlendirmelerimiz var. Ancak en son oluşturulan destekleme sistemine dair bir serzenişimizi de ifade etmek isterim. Havza bazlı ya da o havzalardaki hangi ürünün gelişmesi isteniyorsa onların desteklenmesine dayalı model konusuna biz katkı veriyoruz, doğru buluyoruz. Ancak Yozgat'ta desteklenen ürünler içerisinde ya da desteklenecek, destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz. Neden; kenevir bu bölgenin eski ürünlerindendir diyoruz. İzin verilen 21 ilden bir tanesiyiz diyoruz. Burada bir ihtisas üniversitesi var diyoruz. Keneviri o zaman nasıl geliştireceğiz, destek vermezseniz? Hiçbir ülke yeni bir ürünü geliştirebilmek için, destek vermeksizin yol aldığı, mesafe kat ettiği görülmemiş. Dolayısıyla biz kenevirin sahada üretilmesini istiyorsak, diğer alternatif ürünlere göre, daha karlı hale getirmemiz lazım."

Haber: Seyfi Çelikkaya | ANKA

06 Aralık 2024

Kaynak (ve daha detaylı bilgi için haber videosu): ANKA Haber Ajansı
 

En çok okunan yayınlar

Samsun'da Kenevirden Yapılan Tekstil Ürünleri Satışa Sunuldu

Samsun Büyükşehir Belediyesince kadın istihdamına katkı sağlamak amacıyla kurulan atölyede, hasat edilen kenevirlerden üretilen iplikle dokunan tekstil ürünleri vitrinde yerini almaya başladı. Büyükşehir Belediyesinden yapılan yazılı açıklamaya göre, anti bakteriyel özellikli organik mefruşat, ev tekstili ve giyim ürünleri Büyükşehir Belediyesine ait mağazada satışa sunuldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 2019 yılında Türkiye'nin Kenevir Ekim Merkezi olarak ilan ettiği Vezirköprü ilçesindeki kenevir yetiştiriciliği devam ediyor. Narlısaray Mahallesi'nde toplam 2 bin 114 dekarlık alanda yapılan ekimlerde son 3 yılda 50 ton kenevir tohumu, 2 bin 143 ton sap ve 158 ton lif hasat edildi. Bu oran, ülke genelindeki üretimin yaklaşık yüzde 50'sine karşılık geliyor. 2023'te ilçedeki kenevir ekim alanının 60 bin dekara, elde edilen ürün rekoltesinin ise 150 tona ulaşması bekleniyor. Hasat edildikten sonra kenevirler fabrikalarda iplik haline getiriliyor. İplikler, ...

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme

Amasya'nın Kenevir Üreticisine Bilgilendirme Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde kenevir üretimi yapan üreticiler, kenevir verimini arttırmak için bilgilendirildi. Amasya’da S.S. Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi Başkanı Ümit Yetişir, Kenevir Üretimini canlandırmak için üreticileri bilgilendirmeye devam ediyor. Başkan Yetişir sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi. Amasya'nın Gümüşhacıköy ilçesinde yer alan kendir (kenevir) fabrikası, Türkiye'de kenevir endüstrisinin yeniden canlandırılması ve geliştirilmesinde kritik bir rol oynuyor. Bu rolü birkaç ana başlık altında ele alabiliriz: Kenevir Üretimini Canlandırma Fabrika, kenevir tarımını teşvik eden bir merkez görevi görüyor. Türkiye'de uzun yıllar boyunca kısıtlamalar ve ekonomik zorluklar nedeniyle unutulmaya yüz tutan kenevir tarımının yeniden canlanması için çiftçilerle sözleşmeli üretim yapıyor. Bu sayede çiftçilere pazarlama ve gelir garantisi sunarak kenevir ekimin...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Türkiye’nin İlk Kenevir Fabrikası 40 Yıl Sonra Yeniden Üretimde [Video]

Türkiye’nin yüzde 100 kenevirden iplik üretimi gerçekleştiren tek tesisi olan Amasya’daki Gümüşhacıköy Kenevir Fabrikası, 40 yıl sonra devletin desteğiyle yeniden ayağa kaldırılarak faaliyete başladı. Pas tutup üzerlerini örümcek ağı saran tesisteki İtalyan marka makineler elden geçirilip Orta Karadeniz Kalkınma Ajansı’ndan (OKA) sağlanan kaynakla ekonomiye kazandırıldı. Dönemin en modern tekstil makineleri şalter kapatmıştı 1970 yılında faaliyete başlayan Gümüşhacıköy İp Sicim Urgan Küçük Sanat Kooperatifi el işçiliği ile kenevir ürünleri üretirken işleri büyüterek 1984 yılında kenevir elyafından ip üretmek amacıyla bir fabrika kurdu. Dönemin Tarım ve Köyişleri Bakanının da katıldığı törenle açılan fabrikanın ihtiyaç duyduğu kenevir, Vezirköprü, Hamamözü, Merzifon ve Gümüşhacıköy’den tedarik ediliyordu. Yörede ekili kenevirlerin işlenmesiyle ilk yıllar adından söz ettiren tesiste yüzden fazla kişi istihdam edildi. Ancak sonrasında ham maddenin azalması ve sermayesinin yetersizliği ned...

Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları - Bölüm 3 (Kenevir Tarımı Kitabı)

3. Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları Kenevir doğal olarak THC içerir ve dioik bir bitki olup, gün uzunluğu, sıcaklık gibi çevre koşullarına çok duyarlı bir bitkidir. Değişen çevre koşullarına göre farklı gelişim şekli ve tepki gösterir. Bu sebeple, kenevirden yararlanma beklentisine göre; farklı ortam ve koşullar altında yetiştirmek suretiyle beklenen fayda sağlanmaktadır. Lif amaçlı (sık yetiştirilen) kenevirde Tetrahidrokannabinol (THC) oranı düşük kalırken seyrek yetiştirilen, gün ışığını çok alan, hatta ek ışık kaynağı altında yetiştirilen aynı kenevir genotipinden birkaç katı oranda THC alınabilmektedir. Tablo 2. Endüstriyel Kenevirin Modern Kullanım Alanları Kenevir üzerine yapılan araştırmalar, yetiştirme tekniği, tekstil sektörü, biyopolimer - biyoplastik ve çeşit ıslahı konularında yoğunlaşmaktadır. Bugüne kadar Avrupa’da tescil edilen 69 kenevir çeşidinin yarıya yakını son 10 yılda gerçekleştirilmiştir. Tescil edilen çeşitlerin çoğunluğu monoik (hermafrodit) çeşitlerdi...

Türkiye’de Kenevir Yetiştiriciliğinin Ekonomik Olarak Yapılabilirliği: Samsun İli Vezirköprü İlçesi Örneği [Makale]

TÜRKİYE’DE KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİNİN EKONOMİK OLARAK YAPILABİLİRLİĞİ: SAMSUN İLİ VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ ÖRNEĞİ Mehmet AYDOĞAN, Yunus Emre TERZİ, Şahin GİZLENCİ, Mustafa ACAR, Alpay ESEN, Hüseyin MERAL Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Yıl 2020, Cilt 35, Sayı 1, 35 - 50, 14.02.2020 Araştırma Makalesi ÖZ Bu çalışma endüstriyel kenevir yetiştiriciliğinin ekonomik olarak yapılabilirliğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın ana materyalini Vezirköprü ilçesinde gayeli olarak seçilen 15 kenevir işletmesinden anket ve mülakat yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Analizlerde kullanılan veriler 2018 - 2019 üretim sezonunu kapsamaktadır. Kenevir işletmeleri, kenevir üretim amaçlarına göre gruplara ayrılmış ve birim alandan elde ettikleri kâr açısından karşılaştırılmıştır. Dünya ve Türkiye kenevir ekim alanları ile ithalatındaki gelecek dönemli öngörülerin yapılmasında çift üstel düzeltme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada, Vezirköprü ilçesinde kenevir tarımının; aynı bitkid...

Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri - Bölüm 5 (Kenevir Tarımı Kitabı)

5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri Her ne kadar taksonomistlerle tam bir uyum içerisinde olmasa da kenevir, Cannabinaceae familyası içerisinde Cannabis cinsi içerisinde tek türdür. • Takım : Urticales  • Familya : Cannabinaceae  • Cins : Cannabis  Kenevir sistematik bakımdan aşağıdaki varyetelere sahiptir: • Cannabis sativa var. vulgaris L. (Kültürü yapılan kenevir)  • Cannabis sativa var. indica Lam. (Hint keneviri)  • Cannabis sativa subvar. gigantica (Dev cüsseli kenevir)  • Cannabis sativa var. ruderalis (Yabani kenevir)  Kültürü yapılan kenevir bitkisi diploid yapıda ve 20 kromozomludur. Resim 12. Kenevir Türleri Çok sayıda alt türü bulunan kenevirin, Cannabis sativa L. ssp. vulgaris geçmişte elyaf üretimi için kullanılmaktaydı. Cannabis sativa L. indica alt türü ise daha çok THC içerdiği için narkotik amaçla kullanılmıştır. Doğada kendiliğinden yetişen yabani kenevir ise Cannabis sativa L. ruderalis ’tir. Ancak taksonomik olarak b...