Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

"Kenevirin Sahada Üretilmesini İstiyorsak, Diğer Alternatif Ürünlere Göre Daha Kârlı Hale Getirmemiz Lazım"

Endüstriyel Kenevir - Yozgat Bozok Üniversitesi

Prof. Dr. Güngör Yılmaz: "Kenevirin sahada üretilmesini istiyorsak, diğer alternatif ürünlere göre daha karlı hale getirmemiz lazım"

Yozgat Bozok Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Güngör Yılmaz, son zamanlarda stratejik bir tarım ürünü olarak ülke gündeminde yer alan kenevirin üretiminin yaygınlaştırılması gerektiğine dikkati çekti. Yılmaz, "Havza bazlı ya da o havzalardaki hangi ürünün gelişmesi isteniyorsa onların desteklenmesine dayalı model konusuna biz katkı veriyoruz, doğru buluyoruz. Ancak Yozgat'ta desteklenen ürünler içerisinde ya da desteklenecek, destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz" dedi.

'Endüstriyel kenevir' alanında ihtisas üniversitesi olan Yozgat Bozok Üniversitesi'nde, tekstilden otomobil sektörüne, inşaat malzemelerinden kozmetik ürünlere, biyokütle yoluyla enerji sektöründen gıda sanayine kadar birçok kullanım alanı bulunan endüstriyel kenevirin ekonomiye kazandırılmasına yönelik çalışmalar devam ediyor. Yozgat merkez, Boğazlıyan ve Yerköy ilçesinde belirli alanlarda araştırmalarda değerlendirmek üzere üniversite tarafından kenevir ekimi gerçekleştiriliyor. Kenevirin ekonomiye kazandırılabilmesi ve üretimin artırılabilmesi için desteklenen tarımsal ürünler kategorisine dahil edilmesi gerektiği kaydedildi.

Yozgat Bozok Üniversitesi Rektör Yardımcısı ve Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Müdürü Prof. Dr. Güngör Yılmaz, kenevir bitkisinin tarih boyunca gıda dışı kullanılan bitkiler arasında yer aldığını belirterek, şöyle konuştu:

"Özellikle gıda dışı amaçlı kullanılan bitkiler içerisinde belki de ilk bitki. Milattan önce bile dünyanın ilk farmakopesinde yani ilaçla ilgili sağlık tedaviye yönelik bir rehberde yer alan bitkilerden bir tanesi. Orta Asya'da da aslında keneviri ilk kullananlardan birisi Türkler olmuş, Osmanlı arşivlerinde bunlarla ilgili kayıtlar var. Osmanlı arşivlerinde kenevir için kendir, ketkan, hatta keten böyle karışıklıklarda oluyor ama bu isimlerle de kullanılmış. Yozgat kenevir konusunda eski bir geçmişi olan ilimiz. 1961’de tek sözleşmesi, bu uluslararası bir sözleşme, kenevirin de kısıtlandığı, uyuşturucularla mücadele kapsamında bir sözleşme. Orası milat, o yıllarda Türkiye'de 5 bin ton kadar kenevir tohumu üretilirdi ve Yozgat bunu en çok üreten illerden biriydi, tohum amaçlı, gıda sektöründe kullanıma yönelik. O yüzden bu bölgede kenevir, çedene, kavurga çerez olarak kullanımı eskiden beri var.''

"Kompozit malzemeler geliştirme merkezi kurulacak"

Prof. Dr. Yılmaz, üniversite bünyesinde kompozit malzemeler geliştirme merkezi kurulacağına vurgu yaparak, şunları söyledi:

"TÜBİTAK'a bir proje sunuldu, ilaç etkin maddeleri üzerinde çalışmalar yapılmak üzere, çok ciddi bir proje. Orada birkaç arkadaşımız bu projede görev almak üzere talip oldular. Şu anda o proje değerlendirme aşamasında. Biz üniversite olarak ilaç etkin maddeleri, yeni ilaç geliştirme, yeni sentez maddeler geliştirme, kenevir esaslı, bunlarla ilgili de çalışmalar planlıyoruz, sahadayız. Bu proje kabul edilirse bu konuda daha organize çalışmalara imza atmış olacağız. Bir taraftan da bizi bazı ajanslar da destekliyor. Örneğin KOP bölgesinde yer alan bir iliz, sekiz ilden bir tanesiyiz. KOP Bölge Kalkınma İdaresi bize bu konuyla ilgili, kenevirle ilgili bir Kompozit Araştırmaları Merkezi, bir nevi bir mükemmeliyet merkezi gibi bir merkez oluşturma konusunda teklifte bulundu, biz onlara bir proje sunduk. Rektörümüzün bize verdiği yeni bir habere göre; Sanayi Bakanlığı da bunu onayladı. Önümüzdeki 2025 yılının ilk bütçeler serbest bırakıldığında Konya Ovası Bölge Kalkınma İdaresi destekli bir mükemmeliyet, kenevir mükemmeliyet merkezi, kompozit malzemeler geliştirme merkezi diyelim adına, böyle bir merkez de devreye girmiş olacak."

"Destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz"

Havza bazlı destek verilen tarım ürünleri arasında kenevirin bulunmamasının bir eksiklik olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Yılmaz, sözlerini şöyle tamamladı:

"Kenevir ihtisas üniversitesiyiz. Bu bölgede kenevirle ilgili araştırmalar yapıyoruz. Üretimle üreticiyle iç içeyiz. Geleceğe dair burada sanayi sektörünün kurulması kenevir işleyen sektörün oluşması ve sahada üretimin yapılması konusunda çalışmalarımız var, önerilerimiz var, yönlendirmelerimiz var. Ancak en son oluşturulan destekleme sistemine dair bir serzenişimizi de ifade etmek isterim. Havza bazlı ya da o havzalardaki hangi ürünün gelişmesi isteniyorsa onların desteklenmesine dayalı model konusuna biz katkı veriyoruz, doğru buluyoruz. Ancak Yozgat'ta desteklenen ürünler içerisinde ya da desteklenecek, destek verilecek ürünler içerisinde kenevirin olmayışını da bir eksiklik olarak görüyoruz. Neden; kenevir bu bölgenin eski ürünlerindendir diyoruz. İzin verilen 21 ilden bir tanesiyiz diyoruz. Burada bir ihtisas üniversitesi var diyoruz. Keneviri o zaman nasıl geliştireceğiz, destek vermezseniz? Hiçbir ülke yeni bir ürünü geliştirebilmek için, destek vermeksizin yol aldığı, mesafe kat ettiği görülmemiş. Dolayısıyla biz kenevirin sahada üretilmesini istiyorsak, diğer alternatif ürünlere göre, daha karlı hale getirmemiz lazım."

Haber: Seyfi Çelikkaya | ANKA

06 Aralık 2024

Kaynak (ve daha detaylı bilgi için haber videosu): ANKA Haber Ajansı
 

En çok okunan yayınlar

Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor!

Aşağıdaki 4 Temmuz 2025 tarihli " Tıbbi Kenevir Eczanelere Geliyor: Türkiye’de Yeni Bir Dönem Başlıyor! " başlıklı haber yazısı, TibbiKenevir.com sitesinden alıntı yapılmıştır. Türkiye'de tıbbi kenevirin geleceği için tarihi bir adım atıldı! Uzun süredir beklenen ve büyük bir merakla takip edilen  tıbbi kenevir in eczanelerde satışını öngören yasa tasarısı, 3 Temmuz 2025 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Sağlık, Aile, Çalışma ve Sosyal İşler Komisyonu'ndan geçerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Bu gelişme, hem hastalar hem de sağlık sektörü için yeni bir dönemin kapılarını aralıyor. Yasa Tasarısı Ne Getiriyor? Temel Hükümler Komisyondan geçen " Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ", tıbbi kenevirin kontrollü bir şekilde sağlık sistemine entegrasyonunu hedefliyor. Tasarının ana hatları şu şekilde özetlenebilir: • Eczanelerde Reçeteli Satış : En önemli değişiklikle...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Endüstriyel Kenevirin Stratejik Önemi Ankara’da Konuşuldu

Endüstriyel kenevirin stratejik önemi Ankara’da konuşuldu Ankara Kent Konseyi’nde "Endüstriyel Kenevirin Stratejik Önemi" başlıklı toplantı gerçekleştirildi. Toplantıda kenevirin kullanım alanları konuşulurken Prof. Dr. Yılmaz, “Kenevir farklı sektörlere hammadde oluşturması anlamından ilginç bir özelliğe sahip.” dedi. 1 Ekim 2025 | Yeni Ankara Ankara Kent Konseyi (AKK) Kırsal Kalkınma Çalışma Grubu, Yozgat Bozok Üniversitesi, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) ve Bozok Tarımsal Kalkınma Kooperatifi işbirliğinde "Endüstriyel Kenevirin Stratejik Önemi" konulu toplantı gerçekleştirildi. Kenevir İhtisas Üniversitesi olarak seçilen Bozok Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Güngör Yılmaz, kenevir hakkındaki çalışmalarını anlatarak, “Biz Bozok Üniversitesi olarak 2020 yılından beri endüstriyel kenevirle ilgili çalışmalar yapıyoruz. Kenevir araştırma entitüsü kurduk. Bu enstitü bünyesinde tarım ve gıda, malzeme ve enerji, temel bilimler ve sağlık olmak üzere üç anabilim d...

Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri - Bölüm 5 (Kenevir Tarımı Kitabı)

5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri Her ne kadar taksonomistlerle tam bir uyum içerisinde olmasa da kenevir, Cannabinaceae familyası içerisinde Cannabis cinsi içerisinde tek türdür. • Takım : Urticales  • Familya : Cannabinaceae  • Cins : Cannabis  Kenevir sistematik bakımdan aşağıdaki varyetelere sahiptir: • Cannabis sativa var. vulgaris L. (Kültürü yapılan kenevir)  • Cannabis sativa var. indica Lam. (Hint keneviri)  • Cannabis sativa subvar. gigantica (Dev cüsseli kenevir)  • Cannabis sativa var. ruderalis (Yabani kenevir)  Kültürü yapılan kenevir bitkisi diploid yapıda ve 20 kromozomludur. Resim 12. Kenevir Türleri Çok sayıda alt türü bulunan kenevirin, Cannabis sativa L. ssp. vulgaris geçmişte elyaf üretimi için kullanılmaktaydı. Cannabis sativa L. indica alt türü ise daha çok THC içerdiği için narkotik amaçla kullanılmıştır. Doğada kendiliğinden yetişen yabani kenevir ise Cannabis sativa L. ruderalis ’tir. Ancak taksonomik olarak b...

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Yetiştiriciliğine İzin Verilen İller

Türkiye'de Endüstriyel Kenevir Ekim İzni Verilen İller SİVAS VE KONYA İLE BİRLİKTE 21 İZİNLİ İLİMİZ: Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat, Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçelerinde izinli kenevir yetiştiriciliği yapılabilir. (1)   Sivas (20. İl ) 2021 üretim yılından itibaren Sivas'a endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (2) Konya (21. İl ) 2024 üretim yılından itibaren Konya’ya endüstriyel kenevir ekim izni verilmiştir. (3) KAYNAKLAR: (1) Yönetmelikte Yer Alan İlk 19 İzinli İl KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜ HAKKINDA YÖNETMELİK İKİNCİ BÖLÜM Yetiştiricilikle İlgili Hükümler Yetiştiricilik izni verilebilecek bölgeler MADDE 5 –(1) İzinli kenevir yetiştiriciliği; Amasya, Antalya, Bartın, Burdur, Çorum, İzmir, Karabük, Kastamonu, Kayseri, Kütahya, Malatya, Ordu, Rize, Samsun, Sinop, Tokat, Uşak, Yozgat ve Zonguldak illerinde ve bu illerin bütün ilçe...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Endüstriyel Kenevir Sapı Atığının Farklı Bağlayıcılar ile Kenevir Betonu Üretiminde Değerlendirilmesi [Makale]

ENDÜSTRİYEL KENEVİR SAPI ATIĞININ FARKLI BAĞLAYICILAR İLE KENEVİR BETONU ÜRETİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ Murat ŞAHİN İnşaat Mühendisliği Bölümü, Mühendislik - Mimarlık Fakültesi, Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat, TÜRKİYE Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Yıl 2022, Cilt: 10, Sayı: 1, 233 - 243, 31.01.2022 https://doi.org/10.29130/dubited.914963 Araştırma Makalesi ÖZ Geleneksel betonun çevresel etkisini düşürmek için kullanılan yöntemlerden bir tanesi bitki-bazlı agregaların kullanılmasıdır. Kenevir betonu mineral bağlayıcıların kenevir sapı parçaları ile birleştirilmesi ile elde edilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de yetiştirilen atık endüstriyel kenevir saplarının kenevir betonu üretiminde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, üç farklı bağlayıcı (çimento, hidrolik kireç ve kireç) ile yedi farklı bağlayıcı kombinasyonu oluşturulmuştur. Kütlece bir kısım kenevir, iki kısım bağlayıcı ve iki onda bir kısım su içeren kenevir betonlarının birim hacim ağırlığı, basınç daya...

Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları - Bölüm 3 (Kenevir Tarımı Kitabı)

3. Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları Kenevir doğal olarak THC içerir ve dioik bir bitki olup, gün uzunluğu, sıcaklık gibi çevre koşullarına çok duyarlı bir bitkidir. Değişen çevre koşullarına göre farklı gelişim şekli ve tepki gösterir. Bu sebeple, kenevirden yararlanma beklentisine göre; farklı ortam ve koşullar altında yetiştirmek suretiyle beklenen fayda sağlanmaktadır. Lif amaçlı (sık yetiştirilen) kenevirde Tetrahidrokannabinol (THC) oranı düşük kalırken seyrek yetiştirilen, gün ışığını çok alan, hatta ek ışık kaynağı altında yetiştirilen aynı kenevir genotipinden birkaç katı oranda THC alınabilmektedir. Tablo 2. Endüstriyel Kenevirin Modern Kullanım Alanları Kenevir üzerine yapılan araştırmalar, yetiştirme tekniği, tekstil sektörü, biyopolimer - biyoplastik ve çeşit ıslahı konularında yoğunlaşmaktadır. Bugüne kadar Avrupa’da tescil edilen 69 kenevir çeşidinin yarıya yakını son 10 yılda gerçekleştirilmiştir. Tescil edilen çeşitlerin çoğunluğu monoik (hermafrodit) çeşitlerdi...