Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Prof. Dr. Şaban Tekin: Tıbbi Kenevir Tedavi Amaçlı Değişik Hastalıklarda Kullanılabiliyor


Prof. Dr. Şaban Tekin: Tıbbi kenevir tedavi amaçlı değişik hastalıklarda kullanılabiliyor

Prof. Dr. Şaban Tekin: Tıbbi kenevir tedavi amaçlı değişik hastalıklarda kullanılabiliyor

26.07.2025 | İSTANBUL (DHA)

Yeni düzenlemeyle tıbbi kenevirden elde edilen ürünlerin üretim ve satışı Sağlık Bakanlığı denetiminde olacak. Kenevirden elde edilecek ürünler sadece eczanelerde, reçeteyle temin edilebilecek. Konuyla ilgili açıklama yapan Prof. Dr. Şaban Tekin, "Bazı ülkelerde bu moleküller ilaç olarak da kullanılmakta. Bizim ülkemizde bunların herhangi bir şekilde kullanımı şu ana kadar izinli değildi. Eğer lif ve tohum haricinde üretiliyorsa medikal bir üretim yapılmak isteniyorsa kenevirden gerekli izinler alındıktan sonra üretimi yapılabilecek. Tıbbi kenevir ürünleri özellikle CBD yaygın kullanım alanına sahip tedavi amaçlı çok değişik hastalıkların Alzheimer, epilepsi gibi titremelerde, ağrı kesici özellikleri, kanser sonrası ağrıların giderilmesinde olduğu gibi değişik hastalıklarda kullanılabiliyor" dedi.

Tıbbi kenevirle ilgili yeni düzenleme kapsamında, kenevirden elde edilen ilaç, özel tıbbi amaçlı gıdalar ve kişisel bakım ürünlerinin üretimiyle ilgili kanun teklifi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı ve satışı sıkı kurallara bağlandı. Bu ürünlerin ruhsatlandırma ve takip işlemleri yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülecek. Düzenlemeye göre, kenevirden elde edilecek ürünlerde uyuşturucu etkisi olmayacak ve sadece eczanelerde satışı yapılabilecek.

'KENEVİR İLAÇ HAM MADDESİ OLARAK YETİŞTİRİLİYOR'

Prof. Dr. Şaban Tekin, "Kenevir bitkisi Cannabis cinsi tek yıllık bir bitki. Çiçekli bir bitki. Halk arasında da Kendir olarak biliniyor. Hem lifi için hem de tohumları için yetiştirilmekte genel olarak. Özellikle lif ve tohum için yetiştirilen kenevir bitkisi endüstriyel kenevir olarak tanımlanıyor. Bunun dışında kenevir ilaç ham maddesi olarak da yetiştirilebiliyor. Çünkü kenevir içerisindeki bazı etken maddeler ilaç özelliğine de sahipler. Tıbbi kenevir, kenevir ürünleri dediğimiz kenevirin içerisinde özellikle yaprak ve çiçeklerde bulunan THC (Tetrahydrocannabinol) dediğimiz etken maddeyle Cannadibiol (CBD) maddelerinin ilaç ve tedavi amaçlı kullanılmasıdır. Dolayısıyla bu moleküller THC Bizim esrar olarak bildiğimiz bir molekül. Bazı ülkelerde bu moleküller ilaç olarak da kullanılmakta. Bizim ülkemizde bunların herhangi bir şekilde kullanımı şu ana kadar izinli değildi. Eğer lif ve tohum haricinde üretiliyorsa medikal bir üretim yapılmak isteniyorsa kenevirden, gerekli izinler alındıktan sonra üretimi yapılabilecek" dedi.

'DÜNYANIN BİRÇOK YERİNDE AKTİF OLARAK KULLANILIYOR'

Tekin, "Özellikle THC dediğimiz esrar molekülü evet uyuşturucu bir moleküldür. Ama bazı ülkelerde çok az miktarlarda ilaç olarak da kullanılabilen hatta sentetik versiyonları da var. Üretilmiş olarak lisanslı olarak satılıyor. Belli hastalıklarda kullanılıyor. Ancak CBD dediğimiz molekülü ise herhangi bir uyuşturucu özelliği olmayan, ilaç özelliği olan bir molekül. Tıbbi kenevir ürünleri özellikle CBD yaygın kullanım alanına sahip tedavi amaçlı çok değişik hastalıkların Alzheimer, epilepsi gibi titremelerde, ağrı kesici özellikleri, kanser sonrası ağrıların giderilmesinde olduğu gibi değişik hastalıklarda kullanılabiliyor. Bunu hekimlerimiz nerede kullanabileceğini biliyor. Dolayısıyla tıbbi açıdan ilaç olarak değeri olan bir molekül. Dünyanın birçok yerinde bunlar aktif olarak kullanılıyor" diye konuştu

'REÇETE İLE KULLANILABİLİR HALE GELECEK'

Prof. Dr. Tekin, "Yeni düzenleme çok yerinde bir düzenleme. Çünkü kenevir bitkisi biliyorsunuz uyuşturucu içeriği olan bir bitki. Ama tıbbi düzenlemeyle içeriğindeki ilaç molekülleri, ilaç CBD dediğimiz moleküller artık rahatlıkla, doktor tavsiyesi ve reçete ile eczanelerde kullanılabilir hale gelecek. Bu da halkın buna erişimini kolaylaştıracak ve birçok hastalığın çok daha belki de ekonomik olarak çözülmesine yardımcı olacak bir uygulama olacaktır. Aynı zamanda kenevir bitkisinin daha güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Özellikle ülkemizde kenevir çok rahat yetiştirilen bir bitki. Ama bizim bahsettiğimiz tıbbi kenevir bitkisi daha çok kapalı alanlarda çok özel tesislerde yetiştirilen bir bitki. Dolayısıyla bu teknoloji ülkemize girdiği zaman hem ülkenin medikal anlamda tıbbi anlamda avantaj sağlaması hem de bunlar satıldığında uluslararası anlamında ekonomik bir değer kazanması mümkün olacak" ifadelerini kullandı.

'TÜRKİYE'DE ÇOK RAHAT ÜRETİLİR'

Ülkemizde üretiminin kolay olduğunu söyleyen Tekin, "Üretim zor olan bir prosis değil açıkçası. Uygun bir laboratuvar kurulursa hem bitkinin yetiştirilmesi açısından güvenlikli bir laboratuvar. Hem de ilaç ham maddesinin saflaştırılıp ilaç formuna getirilmesi açısından uygun laboratuvar kurulursa Türkiye'de çok rahat üretilir. Biz bu teknolojiye sahibiz. Tıbbi kenevir ürünleriyle ilgili çok sayıda araştırma var. Özellikle hastalıklar üzerine değişik endikasyonlarla ilgili çalışmalar var. Çok sayıda literatür var. Ve bazı ülkelerde bu kullanılıyor zaten" dedi.

'HEM SAĞLIK AÇISINDAN HEM DE EKONOMİK AÇIDAN ÖNEMLİ BİR BİTKİ'

Tekin, "Artık kronik çalışmalarının yapılması gerekiyor. Birçok hastalıkta kullanılıp kullanılmadığı da belli değil. Ama kullanıldığı kadar olan hastalıklar bile şu an kullanılması için yeterli. Ama daha çok araştırmaya ihtiyaç var kesinlikle. Tabii kenevir ürünlerinin üretilmesi ülkemiz açısından kritik. Bir kere ülkemizde rahatça yetiştirebileceğimiz, hiç yabancı olmadığımız bir bitki. Aslında çok faydalı bitki. Biz bunun lifinden, tohumundan faydalanıyoruz yağından faydalanıyoruz. Neden ilaç ham maddesinden etkenlerin etken maddelerinden faydalanmayalım. Dolayısıyla bu üretildiği zaman, halkımız bunu ilaçla da kullanabilecek, reçeteli bir şekilde rahatlıkla eczaneden, doktor tavsiyesiyle alıp kullanabilecek. Hem de bu ürünleri biz bunların ekonomik tıbbi değeri olduğu için rahatlıkla yurt dışında pazarlama imkânımız olacak. Bu da ülkemiz açısından bir avantaj sağlayacaktır. Hem sağlık açısından hem de ekonomik açısından, önemli bir bitki, önemli bir ürün, tıbbi değeri açısından. Bu nedenle yasa tasarısı ve bu ürünlerin eczanede satılacak olması, doktor kontrolünde ve reçete olacak. Ulaşılabilecek ülkemiz açısından çok önemli ve faydalı olacağını düşündüğümüz bir durum" diye konuştu.

Didem ERGİN - Harun ŞAHBAZOĞLU | DHA
26 Temmuz 2025

Haber ve Fotoğraf Kaynak:
 


⚠️ ÖNERİLEN BELGESEL FİLM


CBD Nation

(Yaşam kalitelerini önemli ölçüde iyileştiren birçok hastanın hikayelerinin yer aldığı)
BELGESEL
[İngilizce]

CBD Nation, insanlığın sahip olduğu en güvenli, terapötik olarak aktif ilaç olan kenevir hakkındaki en yüksek düzeydeki araştırmaları ve kanıtları inceleyen bir belgeseldir.


CBD Nation | Resmi Fragman [▶DİĞER VİDEOLAR]

Amazon Prime, iTunes, Google Play ve birçok diğer VOD platformunda erişilebilir.

CBD Nation, yönetmen David Jakubovic’in yeni belgeseli, insanlık tarafından bilinen en güvenli ve terapötik olarak en etkili ilaçlardan biri hakkındaki gerçek araştırmaları ve kanıtları mercek altına alıyor.

Belgesel, kenevir bilimi alanında dünyanın önde gelen uzmanlarını ağırlıyor ve kendi tıbbi yolculuklarını – çoğu zaman güçlü dirençlerle karşı karşıya kalarak – cesurca kontrol altına alarak yaşam kalitelerini önemli ölçüde iyileştiren birçok hastanın duygusal hikâyelerini takip ediyor.

Son birkaç on yılda, ABD hükümeti sessizce sayısız araştırma ve rapor yayımlayarak kenevirin; depresyon, mide bulantısı, tümör küçülmesi, glokom, opioid yoksunluğu, epileptik nöbetler ve daha birçok durum için güvenli, bağımlılık yapmayan ve etkili bir tedavi olduğunu ortaya koydu.

1999 yılında, ABD Sağlık Bakanlığı, kenevir bitkisinde bulunan bileşiklerin birçok tıbbi durum için potansiyel bir tedavi olarak kullanımını kapsayan 6,630,507 numaralı patenti aldı. Bu patent, sıklıkla CBD üzerine odaklanmaktadır.

CBD Nation bir "ot" filmi değil.❗️
Uyuşturucu kullananlar hakkında bir film değil.❗️
Hippiler hakkında da değil.❗️

✅️ Bu bir bilim filmi.

Tıbbi kenevirin akıllara durgunluk veren, büyüleyici bilimi hakkında bir film.

Daha fazla bilgi almak için:

Instagram: @CBDNationfilm
Twitter: @CBDNationfilm

🎥 FİLMİN TAMAMI:
ABD ve Kanada'da Amazon Prime'dan;
Uluslararası olarak aşağıdaki bağlantıdan izlenebilir:

Not: Bu açıklama metninin Türkçe'ye çevirisi, OpenAI tarafından geliştirilen dil modeli ChatGPT desteğiyle hazırlanmıştır.



TIBBİ KENEVİR İLE İLGİLİ AKADEMİK MAKALELER:


🔵 Kenevirde THC ve CBD Faktörlerinin Değerlendirilmesi  [18.07.2022]
Ayşegül BEŞİR, Nurdan Yazıcı BEKTAŞ, Mustafa MORTAŞ, Fehmi YAZICI 


🔵 Medikal ve Endüstriyel Açıdan Kannabinoidlerin Önemi ve Türkiye Ekonomisine Katkı Potansiyeli [25.12.2021]
Azize GÖKGÖZ, Emine Yılmaz CAN


🔵 Tıbbi Kenevir ve Sağlık: Farmakolojik Bir Derleme [27.09.2021]
Özge BALPINAR, Selim AYTAÇ


🔵 Kenevir ve Sağlık Alanında Kullanımı [31.01.2020]
Ufuk Koca ÇALIŞKAN, Selda YILDIRIM


🔵 Kanabinoid Sistem ve Epilepsi [01.12.2017]
Hatice AYGÜN, Serdar Savaş GÜL
 

En çok okunan yayınlar

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Tıbbi Kenevir ve Sağlık: Farmakolojik Bir Derleme [Makale]

TIBBİ KENEVİR VE SAĞLIK: FARMAKOLOJİK BİR DERLEME Özge BALPINAR, Selim AYTAÇ Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi Yıl 2021, Cilt: 45, Sayı: 3, 631 - 651, 27.09.2021 https://doi.org/10.33483/jfpau.859372 Derleme Makale ÖZ Amaç: Kenevir antik çağlardan bugüne dek tedavi amaçlı kullanılmakta olan bir bitkidir. Her ne kadar kullanımı içerdiği psikoaktif bileşenler dolayısıyla sınırlandırılmış olsa da, kenevirin tıbbi yönüne dair araştırmalar literatürde oldukça yoğundur. Cannabis sativa L., içerdiği fitokannabinoidler ile endokannabinoid sistemde gen düzeyinde pek çok değişikliğe sebep olabilmektedir. Endokannabinoid sistemin pek çok patolojik durumda potansiyel bir terapötik hedef olabileceğine dair kanıtların derlenmesi hedefiyle bu çalışma ortaya koyulmuştur. Sonuç ve Tartışma : Endokannabinoid sistem içerisinde yer alan reseptörler, endokannabinoidler veya enzimlerin ekspresyon seviyelerinde meydana gelen değişiklikler, Parkinson, Alzheimer, Huntington gibi hastalıkların...

Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri - Bölüm 5 (Kenevir Tarımı Kitabı)

5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri Her ne kadar taksonomistlerle tam bir uyum içerisinde olmasa da kenevir, Cannabinaceae familyası içerisinde Cannabis cinsi içerisinde tek türdür. • Takım : Urticales  • Familya : Cannabinaceae  • Cins : Cannabis  Kenevir sistematik bakımdan aşağıdaki varyetelere sahiptir: • Cannabis sativa var. vulgaris L. (Kültürü yapılan kenevir)  • Cannabis sativa var. indica Lam. (Hint keneviri)  • Cannabis sativa subvar. gigantica (Dev cüsseli kenevir)  • Cannabis sativa var. ruderalis (Yabani kenevir)  Kültürü yapılan kenevir bitkisi diploid yapıda ve 20 kromozomludur. Resim 12. Kenevir Türleri Çok sayıda alt türü bulunan kenevirin, Cannabis sativa L. ssp. vulgaris geçmişte elyaf üretimi için kullanılmaktaydı. Cannabis sativa L. indica alt türü ise daha çok THC içerdiği için narkotik amaçla kullanılmıştır. Doğada kendiliğinden yetişen yabani kenevir ise Cannabis sativa L. ruderalis ’tir. Ancak taksonomik olarak b...

Türkiye’de Kenevir Yetiştiriciliğinin Ekonomik Olarak Yapılabilirliği: Samsun İli Vezirköprü İlçesi Örneği [Makale]

TÜRKİYE’DE KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİNİN EKONOMİK OLARAK YAPILABİLİRLİĞİ: SAMSUN İLİ VEZİRKÖPRÜ İLÇESİ ÖRNEĞİ Mehmet AYDOĞAN, Yunus Emre TERZİ, Şahin GİZLENCİ, Mustafa ACAR, Alpay ESEN, Hüseyin MERAL Anadolu Tarım Bilimleri Dergisi Yıl 2020, Cilt 35, Sayı 1, 35 - 50, 14.02.2020 Araştırma Makalesi ÖZ Bu çalışma endüstriyel kenevir yetiştiriciliğinin ekonomik olarak yapılabilirliğini ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın ana materyalini Vezirköprü ilçesinde gayeli olarak seçilen 15 kenevir işletmesinden anket ve mülakat yoluyla elde edilen veriler oluşturmaktadır. Analizlerde kullanılan veriler 2018 - 2019 üretim sezonunu kapsamaktadır. Kenevir işletmeleri, kenevir üretim amaçlarına göre gruplara ayrılmış ve birim alandan elde ettikleri kâr açısından karşılaştırılmıştır. Dünya ve Türkiye kenevir ekim alanları ile ithalatındaki gelecek dönemli öngörülerin yapılmasında çift üstel düzeltme yönteminden yararlanılmıştır. Araştırmada, Vezirköprü ilçesinde kenevir tarımının; aynı bitkid...

Samsun’da Kenevir Üretimi Artıyor [Video]

Kenevirin son kalesi Samsun'da hasat zamanı. Üretim izni ile Havza ve Vezirköprü ilçelerimizde gerçekleştirilen kenevir üretimi kadim zamandan beri tarımı bilinen ürün, Samsun için önemli bir katma değerdir. Sözleşmeli tarım modeli ve sanayide değerlendirilmesi ile birlikte (ip, kedi kumu vs) kenevir üreticilerimiz için iyi bir münavebe bitkisi olarak ilimize ve ülkemize yüksek katma değer sağlıyor. 2013 yılında 7 dekara kadar azalan kenevir üretimi, 2020 yılında 2633 dekar tohum, 14 dekar alanda lif üretimi amacıyla ekilmiştir. Sonraki yıllarda giderek üretimde artış gözlenmiştir. Bakanlığımızın tarımsal desteklemelerdeki münavebe kuralları da dikkate alındığında kenevirin yazlık tarla bitkileri için iyi bir münavebe bitkisi olduğu bilinmekte. Bu durumda 2022 yılında başlayan yatırımlarla birlikte yine Samsun için öncelikli ürünler arasında olan kenevir 2024 yılı için 1 Ocak'ta başlayan üretim izini müracaatı ile Havza ve Vezirköprü ilçelerimizde 253 üretici ile 1650,585 deka...

Endüstriyel Kenevir Sapı Atığının Farklı Bağlayıcılar ile Kenevir Betonu Üretiminde Değerlendirilmesi [Makale]

ENDÜSTRİYEL KENEVİR SAPI ATIĞININ FARKLI BAĞLAYICILAR İLE KENEVİR BETONU ÜRETİMİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ Murat ŞAHİN İnşaat Mühendisliği Bölümü, Mühendislik - Mimarlık Fakültesi, Yozgat Bozok Üniversitesi, Yozgat, TÜRKİYE Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi Yıl 2022, Cilt: 10, Sayı: 1, 233 - 243, 31.01.2022 https://doi.org/10.29130/dubited.914963 Araştırma Makalesi ÖZ Geleneksel betonun çevresel etkisini düşürmek için kullanılan yöntemlerden bir tanesi bitki-bazlı agregaların kullanılmasıdır. Kenevir betonu mineral bağlayıcıların kenevir sapı parçaları ile birleştirilmesi ile elde edilmektedir. Bu çalışmada, Türkiye’de yetiştirilen atık endüstriyel kenevir saplarının kenevir betonu üretiminde değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, üç farklı bağlayıcı (çimento, hidrolik kireç ve kireç) ile yedi farklı bağlayıcı kombinasyonu oluşturulmuştur. Kütlece bir kısım kenevir, iki kısım bağlayıcı ve iki onda bir kısım su içeren kenevir betonlarının birim hacim ağırlığı, basınç daya...

Konya'nın Kültürel Mirası Yeniden Canlanıyor

Konya'nın kültürel mirası yeniden canlanıyor! Hadim Belediye Başkanı Mehmet Çetiner, ilçenin kültürel mirasını canlandırmayı hedefleyen " İlmek İlmek Anadoludakiler ile Kenevirden Hadim Bezine " projesini inceledi. Muradın Olsun Derneği Başkanı Fatma Çakmak ile birlikte atölyedeki çalışmaları ve makineleri yerinde gören Çetiner, emeği, üretimi ve kültürel mirası buluşturan bu projenin yakında hizmete gireceğini açıkladı. Anadolu'nun köklü kültürel miraslarından biri olan kenevir dokumacılığı, Hadim'de hayata geçirilen " İlmek İlmek Anadoludakiler ile Kenevirden Hadim Bezine " projesiyle yeniden hayat buluyor. Hadim Belediye Başkanı Mehmet Çetiner, proje kapsamında kurulan atölyeyi ve dokuma makinelerini yerinde inceledi. Başkan Çetiner'e, projeyi yürüten Muradın Olsun Sosyal Sanat, Kültür ve Eğitim Dayanışma Derneği'nin Başkanı Fatma Çakmak da eşlik etti. Atölyedeki çalışmaları yakından takip eden Çetiner, projenin hem kültürel bir değeri yaşatac...

Konya’ya Kenevirden Tuğla Üretimi İçin Fabrika Kurulacak!

KONYA’YA KENEVİRDEN TUĞLA ÜRETİMİ İÇİN FABRİKA KURULACAK Konya’da bölge ekonomisini kalkındıracak önemli bir potansiyele sahip kenevirin sapından MEVKA desteğiyle depreme dayanıklı, çevre dostu tuğla üretimi için fabrika kurulması planlanıyor. 7 Mart 2025 Tarım ve Orman Bakanlığı’nın yüzölçümü büyüklüğüyle bilinen ve farklı iklim yapısına sahip Konya Ovası’nda susuz tarım için alternatif ürün arayışındaki üreticiye gelir getirici kenevir bitkisinin ekimine izin vermesinin ardından pilot ilçe Çumra ’da ekilen kenevir çiftçiyi sevindirmişti. İlk hasadı başarıyla gerçekleştirilen kenevirin bölge ekonomisini kalkındıracak çalışmalara imza atması için harekete geçen Sınırlı Sorumlu Çumra Anadolu Üretim ve Pazarlama Kooperatif Başkanı Mahmut Şenyüz, Çumra'ya yapılması planlanan selüloz ve tuğla fabrikası ile ilgili hedeflerini Konya’nın Sesi Gazetesi’ne anlattı. MASRAFI AZ, KAZANCI ÇOK Konya’da geçtiğimiz yıl ekilmesine başlanan kenevir hakkında bilgiler veren Şenyüz, “ 2024 Mayıs ayı...