Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Prof. Dr. Şaban Tekin: Tıbbi Kenevir Tedavi Amaçlı Değişik Hastalıklarda Kullanılabiliyor


Prof. Dr. Şaban Tekin: Tıbbi kenevir tedavi amaçlı değişik hastalıklarda kullanılabiliyor

Prof. Dr. Şaban Tekin: Tıbbi kenevir tedavi amaçlı değişik hastalıklarda kullanılabiliyor

26.07.2025 | İSTANBUL (DHA)

Yeni düzenlemeyle tıbbi kenevirden elde edilen ürünlerin üretim ve satışı Sağlık Bakanlığı denetiminde olacak. Kenevirden elde edilecek ürünler sadece eczanelerde, reçeteyle temin edilebilecek. Konuyla ilgili açıklama yapan Prof. Dr. Şaban Tekin, "Bazı ülkelerde bu moleküller ilaç olarak da kullanılmakta. Bizim ülkemizde bunların herhangi bir şekilde kullanımı şu ana kadar izinli değildi. Eğer lif ve tohum haricinde üretiliyorsa medikal bir üretim yapılmak isteniyorsa kenevirden gerekli izinler alındıktan sonra üretimi yapılabilecek. Tıbbi kenevir ürünleri özellikle CBD yaygın kullanım alanına sahip tedavi amaçlı çok değişik hastalıkların Alzheimer, epilepsi gibi titremelerde, ağrı kesici özellikleri, kanser sonrası ağrıların giderilmesinde olduğu gibi değişik hastalıklarda kullanılabiliyor" dedi.

Tıbbi kenevirle ilgili yeni düzenleme kapsamında, kenevirden elde edilen ilaç, özel tıbbi amaçlı gıdalar ve kişisel bakım ürünlerinin üretimiyle ilgili kanun teklifi TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı ve satışı sıkı kurallara bağlandı. Bu ürünlerin ruhsatlandırma ve takip işlemleri yalnızca Sağlık Bakanlığı tarafından yürütülecek. Düzenlemeye göre, kenevirden elde edilecek ürünlerde uyuşturucu etkisi olmayacak ve sadece eczanelerde satışı yapılabilecek.

'KENEVİR İLAÇ HAM MADDESİ OLARAK YETİŞTİRİLİYOR'

Prof. Dr. Şaban Tekin, "Kenevir bitkisi Cannabis cinsi tek yıllık bir bitki. Çiçekli bir bitki. Halk arasında da Kendir olarak biliniyor. Hem lifi için hem de tohumları için yetiştirilmekte genel olarak. Özellikle lif ve tohum için yetiştirilen kenevir bitkisi endüstriyel kenevir olarak tanımlanıyor. Bunun dışında kenevir ilaç ham maddesi olarak da yetiştirilebiliyor. Çünkü kenevir içerisindeki bazı etken maddeler ilaç özelliğine de sahipler. Tıbbi kenevir, kenevir ürünleri dediğimiz kenevirin içerisinde özellikle yaprak ve çiçeklerde bulunan THC (Tetrahydrocannabinol) dediğimiz etken maddeyle Cannadibiol (CBD) maddelerinin ilaç ve tedavi amaçlı kullanılmasıdır. Dolayısıyla bu moleküller THC Bizim esrar olarak bildiğimiz bir molekül. Bazı ülkelerde bu moleküller ilaç olarak da kullanılmakta. Bizim ülkemizde bunların herhangi bir şekilde kullanımı şu ana kadar izinli değildi. Eğer lif ve tohum haricinde üretiliyorsa medikal bir üretim yapılmak isteniyorsa kenevirden, gerekli izinler alındıktan sonra üretimi yapılabilecek" dedi.

'DÜNYANIN BİRÇOK YERİNDE AKTİF OLARAK KULLANILIYOR'

Tekin, "Özellikle THC dediğimiz esrar molekülü evet uyuşturucu bir moleküldür. Ama bazı ülkelerde çok az miktarlarda ilaç olarak da kullanılabilen hatta sentetik versiyonları da var. Üretilmiş olarak lisanslı olarak satılıyor. Belli hastalıklarda kullanılıyor. Ancak CBD dediğimiz molekülü ise herhangi bir uyuşturucu özelliği olmayan, ilaç özelliği olan bir molekül. Tıbbi kenevir ürünleri özellikle CBD yaygın kullanım alanına sahip tedavi amaçlı çok değişik hastalıkların Alzheimer, epilepsi gibi titremelerde, ağrı kesici özellikleri, kanser sonrası ağrıların giderilmesinde olduğu gibi değişik hastalıklarda kullanılabiliyor. Bunu hekimlerimiz nerede kullanabileceğini biliyor. Dolayısıyla tıbbi açıdan ilaç olarak değeri olan bir molekül. Dünyanın birçok yerinde bunlar aktif olarak kullanılıyor" diye konuştu

'REÇETE İLE KULLANILABİLİR HALE GELECEK'

Prof. Dr. Tekin, "Yeni düzenleme çok yerinde bir düzenleme. Çünkü kenevir bitkisi biliyorsunuz uyuşturucu içeriği olan bir bitki. Ama tıbbi düzenlemeyle içeriğindeki ilaç molekülleri, ilaç CBD dediğimiz moleküller artık rahatlıkla, doktor tavsiyesi ve reçete ile eczanelerde kullanılabilir hale gelecek. Bu da halkın buna erişimini kolaylaştıracak ve birçok hastalığın çok daha belki de ekonomik olarak çözülmesine yardımcı olacak bir uygulama olacaktır. Aynı zamanda kenevir bitkisinin daha güvenli bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır. Özellikle ülkemizde kenevir çok rahat yetiştirilen bir bitki. Ama bizim bahsettiğimiz tıbbi kenevir bitkisi daha çok kapalı alanlarda çok özel tesislerde yetiştirilen bir bitki. Dolayısıyla bu teknoloji ülkemize girdiği zaman hem ülkenin medikal anlamda tıbbi anlamda avantaj sağlaması hem de bunlar satıldığında uluslararası anlamında ekonomik bir değer kazanması mümkün olacak" ifadelerini kullandı.

'TÜRKİYE'DE ÇOK RAHAT ÜRETİLİR'

Ülkemizde üretiminin kolay olduğunu söyleyen Tekin, "Üretim zor olan bir prosis değil açıkçası. Uygun bir laboratuvar kurulursa hem bitkinin yetiştirilmesi açısından güvenlikli bir laboratuvar. Hem de ilaç ham maddesinin saflaştırılıp ilaç formuna getirilmesi açısından uygun laboratuvar kurulursa Türkiye'de çok rahat üretilir. Biz bu teknolojiye sahibiz. Tıbbi kenevir ürünleriyle ilgili çok sayıda araştırma var. Özellikle hastalıklar üzerine değişik endikasyonlarla ilgili çalışmalar var. Çok sayıda literatür var. Ve bazı ülkelerde bu kullanılıyor zaten" dedi.

'HEM SAĞLIK AÇISINDAN HEM DE EKONOMİK AÇIDAN ÖNEMLİ BİR BİTKİ'

Tekin, "Artık kronik çalışmalarının yapılması gerekiyor. Birçok hastalıkta kullanılıp kullanılmadığı da belli değil. Ama kullanıldığı kadar olan hastalıklar bile şu an kullanılması için yeterli. Ama daha çok araştırmaya ihtiyaç var kesinlikle. Tabii kenevir ürünlerinin üretilmesi ülkemiz açısından kritik. Bir kere ülkemizde rahatça yetiştirebileceğimiz, hiç yabancı olmadığımız bir bitki. Aslında çok faydalı bitki. Biz bunun lifinden, tohumundan faydalanıyoruz yağından faydalanıyoruz. Neden ilaç ham maddesinden etkenlerin etken maddelerinden faydalanmayalım. Dolayısıyla bu üretildiği zaman, halkımız bunu ilaçla da kullanabilecek, reçeteli bir şekilde rahatlıkla eczaneden, doktor tavsiyesiyle alıp kullanabilecek. Hem de bu ürünleri biz bunların ekonomik tıbbi değeri olduğu için rahatlıkla yurt dışında pazarlama imkânımız olacak. Bu da ülkemiz açısından bir avantaj sağlayacaktır. Hem sağlık açısından hem de ekonomik açısından, önemli bir bitki, önemli bir ürün, tıbbi değeri açısından. Bu nedenle yasa tasarısı ve bu ürünlerin eczanede satılacak olması, doktor kontrolünde ve reçete olacak. Ulaşılabilecek ülkemiz açısından çok önemli ve faydalı olacağını düşündüğümüz bir durum" diye konuştu.

Didem ERGİN - Harun ŞAHBAZOĞLU | DHA
26 Temmuz 2025

Haber ve Fotoğraf Kaynak:
 


⚠️ ÖNERİLEN BELGESEL FİLM


CBD Nation

(Yaşam kalitelerini önemli ölçüde iyileştiren birçok hastanın hikayelerinin yer aldığı)
BELGESEL
[İngilizce]

CBD Nation, insanlığın sahip olduğu en güvenli, terapötik olarak aktif ilaç olan kenevir hakkındaki en yüksek düzeydeki araştırmaları ve kanıtları inceleyen bir belgeseldir.


CBD Nation | Resmi Fragman [▶DİĞER VİDEOLAR]

Amazon Prime, iTunes, Google Play ve birçok diğer VOD platformunda erişilebilir.

CBD Nation, yönetmen David Jakubovic’in yeni belgeseli, insanlık tarafından bilinen en güvenli ve terapötik olarak en etkili ilaçlardan biri hakkındaki gerçek araştırmaları ve kanıtları mercek altına alıyor.

Belgesel, kenevir bilimi alanında dünyanın önde gelen uzmanlarını ağırlıyor ve kendi tıbbi yolculuklarını – çoğu zaman güçlü dirençlerle karşı karşıya kalarak – cesurca kontrol altına alarak yaşam kalitelerini önemli ölçüde iyileştiren birçok hastanın duygusal hikâyelerini takip ediyor.

Son birkaç on yılda, ABD hükümeti sessizce sayısız araştırma ve rapor yayımlayarak kenevirin; depresyon, mide bulantısı, tümör küçülmesi, glokom, opioid yoksunluğu, epileptik nöbetler ve daha birçok durum için güvenli, bağımlılık yapmayan ve etkili bir tedavi olduğunu ortaya koydu.

1999 yılında, ABD Sağlık Bakanlığı, kenevir bitkisinde bulunan bileşiklerin birçok tıbbi durum için potansiyel bir tedavi olarak kullanımını kapsayan 6,630,507 numaralı patenti aldı. Bu patent, sıklıkla CBD üzerine odaklanmaktadır.

CBD Nation bir "ot" filmi değil.❗️
Uyuşturucu kullananlar hakkında bir film değil.❗️
Hippiler hakkında da değil.❗️

✅️ Bu bir bilim filmi.

Tıbbi kenevirin akıllara durgunluk veren, büyüleyici bilimi hakkında bir film.

Daha fazla bilgi almak için:

Instagram: @CBDNationfilm
Twitter: @CBDNationfilm

🎥 FİLMİN TAMAMI:
ABD ve Kanada'da Amazon Prime'dan;
Uluslararası olarak aşağıdaki bağlantıdan izlenebilir:

Not: Bu açıklama metninin Türkçe'ye çevirisi, OpenAI tarafından geliştirilen dil modeli ChatGPT desteğiyle hazırlanmıştır.



TIBBİ KENEVİR İLE İLGİLİ AKADEMİK MAKALELER:


🔵 Kenevirde THC ve CBD Faktörlerinin Değerlendirilmesi  [18.07.2022]
Ayşegül BEŞİR, Nurdan Yazıcı BEKTAŞ, Mustafa MORTAŞ, Fehmi YAZICI 


🔵 Medikal ve Endüstriyel Açıdan Kannabinoidlerin Önemi ve Türkiye Ekonomisine Katkı Potansiyeli [25.12.2021]
Azize GÖKGÖZ, Emine Yılmaz CAN


🔵 Tıbbi Kenevir ve Sağlık: Farmakolojik Bir Derleme [27.09.2021]
Özge BALPINAR, Selim AYTAÇ


🔵 Kenevir ve Sağlık Alanında Kullanımı [31.01.2020]
Ufuk Koca ÇALIŞKAN, Selda YILDIRIM


🔵 Kanabinoid Sistem ve Epilepsi [01.12.2017]
Hatice AYGÜN, Serdar Savaş GÜL
 

En çok okunan yayınlar

Konya Kulu'da 15 Dekarlık Tarım Arazisine İlk Kez Endüstriyel Kenevir Ekimi Yapıldı

Konya’da bir ilçe daha suyu az tüketen ürüne yöneldi Konya’nın Kulu ilçesinde 15 dekarlık tarım arazisine ilk kez endüstriyel kenevir ekimi yapıldı. Düşük su tüketimi ve yüksek verimiyle dikkat çeken bu ürün, bölge çiftçisinin yeni umudu olarak görülüyor. Konya ’nın Kulu ilçesi, bölge tarımı açısından yeni bir döneme adım attı. Kulu’ya bağlı bir tarlada, 15 dekarlık alana ilçenin ilk endüstriyel kenevir ekimi gerçekleştirildi. Tarla sahibi Ahmet Öcüt’e ait alanda yapılan ekim, Kulu Anadolu Üretim ve Pazarlama Kooperatifi Başkanı Tayyip Öcüt’ün öncülüğünde ve Cumhurbaşkanlığı’nın yasal izni çerçevesinde hayata geçirildi. Endüstriyel kenevirin dekar başına 50 kilogram oranında ekildiği ve yaklaşık 100 gün sonra hasadının yapılacağı bildirildi. Kooperatif Başkanı Tayyip Öcüt yaptığı açıklamada, “Kenevir, az su tüketimi ve çok yönlü kullanım alanlarıyla geleceğin stratejik ürünlerinden biridir. Bu ekim, sadece bir başlangıç. Kulu çiftçisiyle birlikte üretimi büyütmeye, ilçemizi keneviri...

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Yozgat İli Kenevirden Kannabidiol (CBD) Ekstraksiyonu Ön Fizibilite Raporu (2021)

Yozgat İli Kenevirden Kannabidiol (CBD) Ekstraksiyonu Ön Fizibilite Raporu  Fizibilite Hazırlama Tarihi: Şubat 2021 LÜTFEN DİKKAT: Bu rapor; 13 Eylül 2024 tarihinde yürürlüğe giren, 32661 Sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan " İLAÇ ETKİN MADDESİ ÜRETİMİ AMAÇLI KENEVİR YETİŞTİRİCİLİĞİ VE KONTROLÜNE DAİR YÖNETMELİK "ten yaklaşık 3.5 yıl önce, Şubat 2021'de hazırlanmıştır.  RAPOR GÜNCEL DEĞİLDİR!   Yatırımcılara fikir vermesi ve ilgililere genel rehberlik etmesi amacıyla 29 Eylül 2024 tarihinde Kenevir Birliği'nde yayınlanmıştır.  Rapordaki bilgilerin değerlendirilmesi ve kullanılması sorumluluğu, doğrudan veya dolaylı olarak, bu rapora dayanarak yatırım kararı veren ya da finansman sağlayan şahıs ve kurumlara aittir.  Bu rapordaki bilgilere dayanarak bir eylemde bulunan, eylemde bulunmayan veya karar alan kimselere karşı Kenevir Birliği sorumlu tutulamaz.  Raporun başında yer alan KAPSAM ve HAKLAR bölümünün bir kısmı aşağıda alıntı yapılmıştır. "RAPORUN KAPSAMI...

Kannabis (Kenevir) Pangenomu Tıbbi ve Endüstriyel Kullanım Potansiyelini Ortaya Çıkarıyor [Video]

Kenevir Pangenomu Tıbbi ve Endüstriyel Kullanım Potansiyelini Ortaya Çıkarıyor Salk Enstitüsü araştırmacıları, 193 farklı kannabis (kenevir) genomunu analiz ederek bu bitkinin bugüne kadarki en kapsamlı genetik atlasını oluşturdu. Çalışma, tıbbi, endüstriyel ve tarımsal uygulamalar için benzersiz çeşitlilik ve fırsatlar sunuyor. Giriş Kannabis ( Cannabis sativa ), 10.000 yılı aşkın süredir insanlık tarihinin ayrılmaz bir parçası olmuştur. Tohum yağı, tekstil hammaddesi ve gıda kaynağı olarak kullanılan bu bitki, günümüzde psikoaktif etki gösteren THC (tetrahidrokannabinol) ile tanınsa da, yasaklar nedeniyle uzun süre hak ettiği ilgiyi görememiştir. 2014 ve 2018’de ABD’de yapılan yasal düzenlemeler, kannabisin tıbbi, yemlik ve lif amaçlı kullanım potansiyelini yeniden gündeme taşıdı. Pangenom Nedir? Bir türün tüm genetik çeşitliliğini kapsayan haritaya “pangenom” denir. Salk Enstitüsü’nden Todd Michael ve ekibi, Oregon CBD, Oregon State University ve HudsonAlpha Institute of Biotechnolo...

Sera Şartlarında Kenevirin Uygun Ekim Sıklığının Belirlenmesi [Makale]

SERA ŞARTLARINDA KENEVİRİN UYGUN EKİM SIKLIĞININ BELİRLENMESİ  Güngör YILMAZ, Levent YAZICI, Yusuf GÜZELCE, Cebrail YILDIRIM, Osman AKDAŞ, Erdem KARAKOÇ Kenevir ve Biyoteknoloji Araştırmaları Dergisi | Araştırma Makalesi Yıl 2025, Cilt: 1, Sayı: 1, 24 - 34, 25.04.2025 Özet Kenevir ( Cannabis sativa L.) Cannabinaceae familyasına ait, 2n=20 kromozomlu, tek yıllık ve yabancı döllenen bir bitkidir. Bu bitki dünyanın eski kültür bitkilerinden biri olup, günümüzde birçok farklı alanlarda kullanılmaktadır. Ülkemizde kenevir tarımının gündeme gelmesiyle birlikte, pek çok alanda bilimsel çalışmalara ihtiyaç olduğu anlaşılmıştır. Kenevirin lif üretimi amacıyla sera koşullarında ve saksıda üretimi planlandığında uygun ekim sıklığının ne olabileceğinin belirlenmesine ihtiyaç duyulmuştur. Bundan dolayı bu araştırma, Yozgat Bozok Üniversitesi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Ar-Ge serasında 2023 yılında yapılmıştır. Deneme, Tesadüf Parselleri Deneme Desenine göre üç teke...

Yozgat’ta Geliştirilen Kenevir Katkılı Yapı Malzemesi Patent Aldı

Yozgat Bozok Üniversitesi’nin Mühendislik Mimarlık Fakültesi’nde geliştirilen kenevir katkılı yapı malzemesi patent aldı. Endüstriyel kenevir alanında ihtisaslaşan üniversitenin bilimsel araştırma ve geliştirme faaliyetleri kapsamında deneyimlediği ve ' Isı konforlu kenevir esaslı bir yapı malzemesi ' adlı çalışma, Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından üniversite adına tescillendi. Yozgat Bozok Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Yuşa Şahin ve doktora öğrencisi Kenevir Araştırmaları Enstitüsü Araştırma Görevlisi Yunus Gündüz’ün geliştirdiği kenevir katkılı yapı malzemesi, bir dizi deneyden geçirildi. Fakültenin yer aldığı kampüs alanında kenevir katkılı yapı malzemesi kullanılarak yapılan binalar ile diğer yapı malzemeleriyle yapılan binalardaki ısı yalıtımı, dayanıklılık, ses yalıtımı, yangına dayanıklılığı gibi özellikleri yıllar içerisinde gözlemlenerek rapor edildi. Yapı sektörünün alt bölümlerinden olan yapı malzemeleri alanında yalıtım malz...

Kenevir Ekimi ile Kaybolmaya Yüz Tutan El Sanatları Yeniden Gün Yüzüne Çıktı

Kenevir ekiminin 2019 yılında serbest kalması Rizeli kadınlar için gelir kapısı olurken, şehrin unutulmaya yüz tutan el sanatları da yeniden gün yüzüne çıktı. Rize Valiliği himayesinde hayata geçirilen ‘Topraktan Tezgaha Kenevir İpinin Serüveni Projesi’ çerçevesinde Doğu Karadeniz Projesi Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı (DOKAP) ve Azal Kültür Sanat ve Turizm Derneği tarafından Rize’nin Çayeli ilçesinde kurulan feretiko atölyesi ile yöre kadınları unutulmaya yüz tutmuş desenleri nakış nakış işleyerek hem aile ekonomisine katkıda bulunuyor hem de kültürlerini gün yüzüne çıkarıyor. Çataklıhoca Mahallesi’ndeki eski köy okulunun tadilatıyla triko atölyesine dönen binada çalışan kadınlar sandıklarda kalan desenleri, kültürü ve yörenin tarzını yeniden günümüze uyarlıyor. Hırka, çarık, peşkir, çanta gibi ürünlerin çıkartıldığı atölyede sandıktan çıkan 100 yıllık kenevir ipleriyle ceketler de yapılıyor. Yöre kadınları kendi elleriyle diktikleri bir ceketi bir zamanlar Rize’nin geçim kaynağı o...