Ana içeriğe atla

Ağır Metal Kirliliği ve Kenevirin (Cannabis sativa L.) Fitoremediasyon Yönteminde Kullanılabilirliği [Makale]

Kenevir Tarımına Giriş - Bölüm 1 (Kenevir Tarımı Kitabı)

1. Giriş

Endüstri bitkileri bitkisel üretim içerisinde önemli bir yere, lif bitkileri ise özel bir yere sahiptir. Lif bitkilerinin bu önemi özellikle pamuk bitkisinin dünya pazarında aldığı paydan gelmektedir. Lif bitkileri, herhangi bir organından (sap, yaprak, tohum vs.) lif elde edilen bitkiler grubu olarak ifade edilir. 


Günümüzün en önemli sorununun beslenme olduğu bilinse de, giyim ve barınmaya bağlı olarak başta tekstil ve hazır giyim olmak üzere liflere duyulan ihtiyaç beslenme ihtiyacından daha az değildir. Lif bitkileri, tekstil sanayinin hammadde kaynağıdır. Lif bitkilerinin ülkemizin iç ve dış ekonomisinde önemi hayli büyüktür. Lif bitkilerinin ekim alanı bakımından endüstri bitkileri arasında yağ bitkilerinden sonra ikinci sırada yer alır. Ancak, özellikle de pamuğa bağlı olarak lif bitkilerinin üretimi giderek artış göstermektedir. Dünyanın birçok ülkesinde özellikle sıcak bölgelerde jüt ve raminin önemi büyükken; ülkemizde pamuk, keten ve kenevirin önemi vardır. 


Lif bitkileri aynı zamanda önemli bir bitkisel yağ, hayvan yemi ve selüloz kaynağıdır. 


Dünya ticaretinde önemli bir yere sahip olan dokuma ve tekstilin hammaddesinin pamuk olduğu bir gerçektir. Ülkemizde de ana lif bitkisi olarak pamuk üretimi yapılmaktadır. Türkiye’de pamuk lifi üretimi tüketimi karşılayamamaktadır. Tekstil sektörünün ihtiyaç duyduğu hammaddenin yarıya yakın kısmı ithalatla karşılanmaktadır. Bir sıcak iklim bitkisi olan pamuk bitkisinin ülke ekonomisindeki öneminin inkâr edilemeyecek kadar büyük olduğu ortadadır. Fakat iklim şartları dikkate alındığında ülkemizin her bölgesinde de yetiştirilemeyeceği aşikârdır. Pamuğun yetiştirilme olanağının bulunmadığı alanlarda yetiştirilebilecek en önemli lif bitkilerinden birisi de kenevirdir. Karadeniz Bölgesi ekolojisinde lif amaçlı olarak başarılı bir şekilde yetiştirilebilen kenevir; uzun, kaliteli ve dayanıklı lifi ile tekstil sanayisine alternatif bir elyaf kaynağı, yüksek oranda selüloz ve lignin içeriğinden dolayı, kâğıt ve biyo polimer sanayi için, saplarının enerji değerinin yüksek olması, yenilenebilir enerji kaynağı olarak, ülkemiz için önemli bir potansiyele sahiptir.


Kaynak: Kenevir Tarımı Kitabı, Sayfa: 1

TAGEM ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Samsun 2019


PDF Dosyası (2. Baskı): KENEVİR TARIMI VE MEVZUATI | TAGEM, 2025

https://arastirma.tarimorman.gov.tr/ktae/belgeler/kenevir_tarimi_kitabi.pdf


KENEVİR TARIMI KİTABI

Kitap, 8 bölüm olarak Kenevir Birliği'nde yayınlanmıştır.

Aşağıdaki başlıklara tıklayarak okumak istediğiniz bölüme ulaşabilirsiniz.


İçindekiler


1. Giriş 


2. Kenevir Tarihçe


3. Endüstriyel Kenevir ve Kullanım Alanları


4. Türkiye’de Kenevir Ekilebilecek Alanlar


5. Kenevirin Sistematiği ve Alt Türleri


6. Kenevirin Morfolojisi


7. Kenevir Tarımı


8. Yenilenebilir Enerji Kaynağı Olarak Kenevir



Kenevir Tarımı Kitabı | TAGEM, 2019 (1. Baskı)
 

En çok okunan yayınlar

Kenevir Tarımı - Bölüm 7 (Kenevir Tarımı Kitabı)

7. Kenevir Tarımı 7.1. İklim İstekleri Kenevir, geniş bir adaptasyon kabiliyetine sahiptir. Bu nedenle ılık iklim kuşağından subtropik iklim kuşağına kadar yayılmış bir bitkidir. Kenevir ülkemizde yazlık olarak yetiştirilmektedir. Ekim öncesi yağış ihtiyacı fazladır. Hafif donlara karşı dayanıklı olan kenevir, ilkbahar geç donlarına karşı hassas olduğundan, -5 °C’den daha düşük sıcaklıklarda zarar görür. Tohum üretimi için sıfır derecenin altında olmayan asgari beş aylık ve lif için ise dört aylık bir gelişme periyoduna ihtiyacı vardır. Karadeniz Bölgesi sahil kuşağı için nisan ayının 10-30 arasında, İç ve Geçit bölgelerde mart ayı sonunda, nisan başında ekim gerçekleştirilmelidir. Karadeniz kıyı şeridi gibi nemli olan bölgelerde rahatlıkla yetiştirilir fakat kurak bölgelerde sulama yapmak şartıyla yetiştirilebilir. Kenevir bitkisi lif üretimi için 4 aylık, tohum için ise 5 aylık bir yetişme süresine ihtiyaç duymaktadır, özellikle Karadeniz gibi yağışlı ve nemli bölgelerimizde iyi bir ...

Kenevir Liflerinin Eldesi, Karakteristik Özellikleri ve Tekstil Endüstrisindeki Uygulamaları [Makale]

KENEVİR LİFLERİNİN ELDESİ, KARAKTERİSTİK ÖZELLİKLERİ VE TEKSTİL ENDÜSTRİSİNDEKİ UYGULAMALARI Seher KAYA, Eren ÖNER Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi Yıl 2020, Cilt: 11, Sayı: 1, 108 - 123, 03.06.2020 https://doi.org/10.29048/makufebed.693406 Derleme Makalesi ÖZ Kenevir, yenilenebilir ve sürdürülebilir karakterde ve çok amaçlı bir ürün olması sebebiyle bilimsel, sektörel ve ekonomik yönlerden günden güne önem kazanan bir malzeme olmaktadır. Esasında kenevir bitkisi insanlık tarihi boyunca kullanılmış en eski lif bitkilerinden birisidir. Buna karşın kenevir üretimi, esrar eldesinde kullanılabilmesi ve zamanla sentetik liflerin yaygınlaşması sebebiyle küresel anlamda gerilemiş ve ülkemizde ise bitme noktasına gelmiştir. Tekstil, ilaç, kâğıt, biyoyakıt, kozmetik ve otomotiv gibi birçok farklı sektörde oldukça geniş bir kullanım alanı olan kenevir, petrol ve petrokimyanın kullanıldığı her alanda alternatif olan, üstün özelliklere sahip bir bitkidir. Ayrıca k...

Kenevir Sapından Yapı Malzemesi Üretildi [Video]

Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Mühendislik Fakültesi'nde, kenevir bitkisinin saplarından, binalarda kullanılmak üzere yapı malzemesi üretildi. Kenevir saplarından tuğla, izolasyon ve yalıtım malzemesi ürettiklerini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Fahri Birinci, " Tuğlaya göre daha hafif olan yapı malzemelerinin kullanılacağı binalarda, yapıların ağırlığının azaltılmasını hedefliyoruz " dedi. OMÜ Mühendislik Fakültesi İnşaat Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Fahri Birinci, kenevir saplarından, binalarda kullanılmak üzere yapı malzemesi ürettiklerini söyledi. Tuğlanın yarı ağırlığında hem dış hem de iç duvarlarda kullanıma imkan sunan kenevirli yapı malzemelerinin, ayrıca binalarda ısı ve ses yalıtımı ile izolasyon amacıyla da kullanılması hedefleniyor. Ortaya çıkan kenevirli ürünlerin ağırlığının az olması dolayısıyla diğer taşıyıcı sistemlerle birlikte kullanıldığı binalarda depreme karşı dayanımını arttırdığını söyleyen Dr. Birinci, " Ürettiğimiz ürünlerde başa...

Tıbbi Kenevir ve Sağlık: Farmakolojik Bir Derleme [Makale]

TIBBİ KENEVİR VE SAĞLIK: FARMAKOLOJİK BİR DERLEME Özge BALPINAR, Selim AYTAÇ Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi Yıl 2021, Cilt: 45, Sayı: 3, 631 - 651, 27.09.2021 https://doi.org/10.33483/jfpau.859372 Derleme Makale ÖZ Amaç: Kenevir antik çağlardan bugüne dek tedavi amaçlı kullanılmakta olan bir bitkidir. Her ne kadar kullanımı içerdiği psikoaktif bileşenler dolayısıyla sınırlandırılmış olsa da, kenevirin tıbbi yönüne dair araştırmalar literatürde oldukça yoğundur. Cannabis sativa L., içerdiği fitokannabinoidler ile endokannabinoid sistemde gen düzeyinde pek çok değişikliğe sebep olabilmektedir. Endokannabinoid sistemin pek çok patolojik durumda potansiyel bir terapötik hedef olabileceğine dair kanıtların derlenmesi hedefiyle bu çalışma ortaya koyulmuştur. Sonuç ve Tartışma : Endokannabinoid sistem içerisinde yer alan reseptörler, endokannabinoidler veya enzimlerin ekspresyon seviyelerinde meydana gelen değişiklikler, Parkinson, Alzheimer, Huntington gibi hastalıkların...

TBMM’den Geçti: Tıbbi Kenevir Artık Eczanelerde Satılacak [Video]

TBMM’den geçti: Tıbbi kenevir artık eczanelerde satılacak! Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, yasalaştı mı? 21 Temmuz 2025 | Hürriyet Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde (TBMM) kabul edilen yeni yasa ile tıbbi kenevir ürünlerinin eczanelerde reçeteli olarak satılmasının önü açıldı. Kronik ağrılardan epilepsiye, kanser tedavisinden nörolojik rahatsızlıklara kadar geniş bir yelpazede umut vadeden tıbbi kenevir , Sağlık Bakanlığı’nın sıkı denetimi altında yalnızca eczanelerde erişilebilir olacak. Peki, Tıbbi kenevir nedir, faydaları neler, hangi tedavilerde kullanılır? Türkiye, sağlık sektöründe çığır açan bir kararla tıbbi kenevirin eczanelerde satışını yasallaştırdı. TBMM Genel Kurulu’nda kabul edilen “ Sağlıkla İlgili Bazı Kanunlarda ve 663 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi ” ile tıbbi kenevir bazlı ürünlerin kontrollü bir şekilde hastalara ulaştırılması hedefleniyor. Uyuşturucu etkisi olmayan, düşük THC (tetrahidrokannabinol) oranına sahip...

Kenevirin Morfolojisi - Bölüm 6 (Kenevir Tarımı Kitabı)

6. Kenevirin Morfolojisi Kenevir, ince, dik ve uzun gövdesiyle yetiştirme amacına göre az veya çok dallanabilen tek yıllık, otsu bir bitkidir.  6.1. Kök Kenevir kazık kök sistemine sahiptir. Ana bir kazık kök ile bundan çıkan ikincil ve yan köklerden oluşmaktadır. Kazık kökler uygun nem ve toprak koşulları altında 3 - 4 m derinliğe kadar inebilir. Kök sistemi, toprağın 15-20 cm altından itibaren ağ şeklinde yayılmıştır. Güçlü kökleri toprağın derinlemesine doğru iner. Bununla birlikte, toprak koşulları olumsuz olursa, ana kök kısa kalır, yan kökler daha fazla gelişir. Resim 13. Kenevir Kök Resim 14. Kenevir Kök 6.2. Sap Kenevir sapları sert, otsu bir yapıya sahip olup beyaz olan odun kısmını, yeşil bir kabuk sarmıştır. Yetiştiği çevreye ve çeşidine bağlı olarak çapı 4-20 mm arasında, uzunluğu ise 1-6 m arasında değişebilmektedir. Boy, erkek kenevirlerde dişilere göre daha uzundur. İlk gelişme döneminde usareli olan kenevir sapları, yaşlandıkça odunlaşmaktadır. Sapın kesiti, hipokot...

Stratejik Ürün Kenevirde Hem Üretim Hem Verimlilik Artıyor

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıklamalarıyla gündeme gelen ve stratejik ürünler arasında yer alan kenevirde hem üretimi hem de verimliliği artırmak için Tarım ve Orman Bakanlığı koordinasyonunda yürütülen çalışmalar meyvesini veriyor. AA muhabirinin, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerinden derlediği bilgiye göre, ülkede kenevir üretimi ve bu alanda yürütülen çalışmalar son dönemde artış gösterdi. Kenevir tohumu nda üretim geçen yıl bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 70 arttı ve 327 tondan 556 tona ulaştı. Söz konusu üretim 2020'de 273 ton seviyesindeydi. Dalgalı bir seyir izleyen kenevir tohumunda üretim son 5 yılda 1335 tonu buldu. Kenevir lifi üretiminde de söz konusu dönemde artış görüldü. 2020'de 9 ton olan üretim 2021'de 21 ton, 2022'de 31 ton, 2023'te 359 ton olarak hesaplandı. Geçen yıl ise kenevir lifi üretimi bir önceki yıla göre yüzde 238,7 artışla 1216 tona çıktı. Hem tohum hem de lif olarak kenevir ekili alanlarda da artış oldu. ...

Erciyes Üniversitesi "Kenevir Ve Üzerlikten Üretilen Bir Tür Ekstrakt" Başlıklı Buluş ile Altın Madalya Almaya Hak Kazandı

ERÜ ISIF’25 Uluslararası Buluş Fuarı’ndan 7 madalya ile döndü Erciyes Üniversitesi (ERÜ), Türk Patent Ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından 17-21 Eylül 2025 tarihleri arasında 10’uncusu düzenlenen ISIF’25 Uluslararası Buluş Fuarı ’ndan 7 madalya ile döndü. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı himayelerinde, TÜRKPATENT tarafından düzenlenen 10. Uluslararası Buluş Fuarı - TÜRKPATENT ISIF’25 Ödül Töreni, Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır’ın katılımıyla İstanbul Atatürk Havalimanı’nda gerçekleştirildi. TEKNOFEST ev sahipliğinde düzenlenen fuara; Türkiye ile birlikte Belçika, Hırvatistan, İran, Irak, Katar, Lübnan, Kamerun, Azerbaycan, Kanada, Umman, Afganistan, Portekiz, Suudi Arabistan, Bosna-Hersek, Endonezya, Mısır, Ürdün, Birleşik Arap Emirlikleri, Romanya, Filistin, Güney Kore ve Çin’in yer aldığı, toplam 23 ülkeden 470 buluş sergilendi. Tüm buluşlar alanında uzman kişilerden oluşan Uluslararası Jüri Kurulu tarafından değerlendirildi ve ödül almaya hak kazananların ödülleri San...